Sutra 39

Devanagari script

निम्बकुशाम्रकपित्थादीनां पञ्चभागः ॥ कZ_०२.१५.३९ ॥

Transliteration

nimbakuśāmrakapitthādīnāṃ pañcabhāgaḥ

Translation

निंब, कुश, आंबा, कैथ इत्यादींसाठी दर एक-पंचमांश (पंचभाग) आहे.

Word by Word

• निम्ब: neem (tree)
• Type: Noun
• Root: निम्ब
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-निर्देशः ‘…आदीनाम्’ इत्यनेन)

• कुश: kuśa grass
• Type: Noun
• Root: कुश
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-निर्देशः)

• आम्र: mango (tree)
• Type: Noun
• Root: आम्र
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-निर्देशः)

• कपित्थ: wood-apple (kapittha) tree
• Type: Noun
• Root: कपित्थ
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-निर्देशः)

• आदीनाम्: of (these) and others; of the like (etc.)
• Type: Noun
• Root: आदि
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; ‘इत्यादि’ अर्थे—पूर्वोक्त-समूहस्य शेष-समुच्चय-निर्देशः

• पञ्चभागः: a one-fifth share (one-fifth levy)
• Type: Noun
• Root: भाग
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘पञ्चानां भागः’ = पञ्चभागः (one-fifth share)

Entities Mentioned

• nimba
• kuśa
• āmra
• kapittha

More Details

FAQs

What does listing multiple plants with a single fraction suggest about administration?

The text groups comparable inputs under a common standardized rate, simplifying procurement, auditing, and issue-accounting.