कोष्ठागाराध्यक्षः सीताराष्ट्रक्रयिमपरिवर्तकप्रामित्यकापमित्यकसंहनिकान्यजातव्ययप्रत्यायोपस्थानान्युपलभेत् ॥ कZ_०२.१५.०१ ॥
koṣṭhāgārādhyakṣaḥ sītā-rāṣṭra-krayima-parivartaka-prāmityaka-āpamityaka-saṃhanikānya-jāta-vyaya-pratyāya-upasthānāny upalabheta
कोष्ठागाराध्यक्षाने यांचा हिशेब ठेवून पडताळणी करावी: सीता (राजकीय जमिनी) कडून येणाऱ्या प्राप्ती, राष्ट्राचे उत्पन्न, खरेदीतून आलेला साठा, विनिमय/परिवर्तन व्यवहार, मागणी/उधारीवर मिळालेले धान्य (प्रामित्यक), कमी माप-तोल इ. अनियमिततेतून मिळालेले (ओळखण्याजोगे) धान्य (आपमित्यक), संकलित/एकत्रित साठा (संहनिक), इतर प्राप्ती, खर्च, वसुली/समायोजन (प्रत्याय), आणि हाताशी असलेला शिल्लक साठा/स्थिती (उपस्थान)।
It creates a comprehensive chart of accounts for state stores, enabling cross-checking of inflows/outflows and isolating where leakage or manipulation occurs.
By forcing categorization and reconciliation (receipts–expenditure–recoveries–balance), it reduces discretionary concealment and improves auditability.