Adhyaya 26: The Sun’s Assumption of Form and the Gods’ Hymn of Pacification

Verse 1

प्रजापाल उवाच । शरीरस्य कथं मूर्तिग्रहणं ज्योतिषो द्विज । एतन्मे संशयं छिन्धि प्रणतस्य द्विजोत्तम ॥ २६.१ ॥

പ്രജാപാലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജാ! ജ്യോതി തത്ത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ശരീരം എങ്ങനെ മൂർത്തമായ (സ്ഥൂല) രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു? ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഞാൻ പ്രണതൻ; എന്റെ സംശയം നീക്കുക.

Verse 2

महातपाः उवाच । योऽसावात्मा ज्ञानशक्तिरेको एव सनातनः । स द्वितीयं यदा चैच्छत् तदा स्वात्मस्थितो ज्वलत् ॥ २६.२ ॥

മഹാതപാ പറഞ്ഞു—ആ ആത്മാവ് ഒരുത്തൻ മാത്രം, സനാതനൻ; അവന്റെ ശക്തി ജ്ഞാനമാണ്. അവൻ രണ്ടാമത്തേതിനെ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, സ്വാത്മത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ട് ജ്വലിച്ചു പ്രകാശിച്ചു.

Verse 3

यः सूर्य इति भास्वांस्तु अन्योन्येन महात्मनः । लोलीभूतानि तेजांसि भासयन्ति जगत्त्रयम् ॥ २६.३ ॥

‘സൂര്യൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ആ ഭാസ്വാൻ; മഹാത്മ ജ്യോതിസ്സുകളുടെ പരസ്പരസംയോഗത്താൽ ചലിതമായ നാനാ തേജസ്സുകൾ ത്രിലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 4

तस्मिन् सर्वे सुराः सिद्धा गणाः सर्वे महर्षिभिः । समं सूता इति विभो तस्मात् सूर्यो भवान् स्तुतः ॥ २६.४ ॥

അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും എല്ലാ ഗണങ്ങളും മഹർഷികളോടൊപ്പം ഏകസ്വരത്തിൽ വിഭുവിനോട്—“നീ സൂതൻ (സാരഥി/പ്രേരകൻ)” എന്നു പറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട്, ഹേ പ്രഭോ, നീ സൂര്യനായി സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 5

लोलिभूतस्य तस्याशु तेजसोऽभूच्छरीरकम् । पृथक्त्वेन रविः सोऽथ कीर्त्यते वेदवादिभिः ॥ २६.५ ॥

ചലിതമായ ആ തേജസ്സിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക ശരീരരൂപം ഉദിച്ചു; ആ വ്യത്യസ്താവസ്ഥയിൽ വേദവാദികൾ അതിനെ ‘രവി’ എന്നു കീർത്തിക്കുന്നു।

Verse 6

भासयन् सर्वलोकांस्तु यतोऽसावुत्थितो दिवि । अतोऽसौ भास्करः प्रोक्तः प्रकर्षाच्च प्रभाकरः ॥ २६.६ ॥

അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ച് ആകാശത്തിൽ ഉദിക്കുന്നതിനാൽ ‘ഭാസ്കരൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അത്യുത്തമമായ പ്രഭയാൽ ‘പ്രഭാകരൻ’ എന്നും പറയുന്നു।

Verse 7

दिवा दिवस इत्युक्तस्तत्कारित्वाद् दिवाकरः । सर्वस्य जगतस्त्वादिरादित्यस्तेन उच्यते ॥ २६.७ ॥

അവൻ ‘ദിവാ’ എന്നും ‘ദിവസ’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ‘ദിവാകരൻ’ എന്നു പേരുണ്ട്. സർവ്വജഗത്തിന്റെ ആദിയായതിനാൽ ‘ആദിത്യൻ’ എന്നും പറയുന്നു।

Verse 8

एतस्य द्वादशादित्याः संभूतास्तेजसा पृथक् । प्रधान एव सर्वेषां सर्वदा स विबुध्यते ॥ २६.८ ॥

അവനിൽ നിന്നു പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യർ ഉദ്ഭവിച്ചു; ഓരോരുത്തനും താന്താന്റെ തേജസ്സാൽ വ്യത്യസ്തൻ. അവൻ എല്ലാവരിലും എപ്പോഴും പ്രധാനം എന്നു ബോധ്യപ്പെടുന്നു.

Verse 9

तं दृष्ट्वा जगतो व्याप्तिं कुर्वाणं परमेश्वरम् । तस्यैवान्तः स्थिताः देवा विनिष्क्रम्य स्तुतिं जगुः ॥ २६.९ ॥

പരമേശ്വരൻ ലോകമൊട്ടാകെ തന്റെ വ്യാപ്തി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, അവനിൽ അന്തർസ്ഥിതരായ ദേവന്മാർ പുറത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു സ്തുതി പാടി.

Verse 10

देवा ऊचुः । भवान् प्रसूतिर् जगतः पुराणः क्षयामलैव प्रदहन् जगन्ति । समुत्थितो नाथ शमं प्रयाहि मा देवलोकान् प्लुष कर्मसाक्षिन् ॥ २६.१० ॥

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—നീ ലോകത്തിന്റെ ആദി പ്രസൂതി, പുരാതന മൂലം; പ്രളയാഗ്നിപോലെ നീ ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. ഓ നാഥാ, ഉദിച്ചുയർന്ന് ശമത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക; ഓ കർമസാക്ഷീ, ദേവലോകങ്ങളെ ചുട്ടെരിക്കരുത്.

Verse 11

त्वया ततं सर्वत एव तेजः प्रतापिना सूर्य यजुःप्रवृत्ते । तिग्मं रथाङ्गं तव देवकल्पं कालाख्यमध्वान्तकरं वदन्ति ॥ २६.११ ॥

ഓ സൂര്യാ, നിന്റെ പ്രതാപത്താൽ എല്ലാടവും തേജസ് വ്യാപിച്ചു; യജുസ്‌പ്രവൃത്തിയനുസരിച്ച് അത് പ്രവഹിക്കുന്നു. നിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ രഥചക്രസദൃശ ദിവ്യമണ്ഡലത്തെ അവർ ‘കാലം’—അന്ധകാരഹരം—എന്നു പറയുന്നു.

Verse 12

प्रभाकरसक्त्वं रविरादिदेव आत्मा समस्तस्य चराचरस्य । पितामहसक्त्वं वरुणो यमश्च भूतं भविष्यच्च वदन्ति सिद्धाः ॥ २६.१२ ॥

അവർ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു: ആദിദേവനായ രവി, പ്രഭാകരസ്വരൂപൻ, സകല ചരാചരങ്ങളുടെയും ആത്മാവാണ്. സിദ്ധന്മാർ പറയുന്നു: വരുണനും യമനും പിതാമഹതത്ത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഭൂതവും ഭാവിയും എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

Verse 13

ध्वान्तं प्रणु त्वं सुरलोकपूज्य प्रयाहि शान्तिं पितरो वदन्ति । वेदान्तवेद्योऽसि मखेषु देव त्वं हूयसे विष्णुरसि प्रसह्य । इति स्तुतस्तैः सुरनाथ भक्त्या प्रपाहि शम्भो न इति प्रसह्य ॥ २६.१३ ॥

ഹേ സുരലോകപൂജ്യനേ! അന്ധകാരം നീക്കുക; പിതൃകൾ പറയുന്നു—“ശാന്തിയിലേക്കു പോകുക.” നീ വേദാന്തത്തിലൂടെ ജ്ഞേയൻ; യാഗങ്ങളിൽ, ഹേ ദേവാ, നിന്നെയേ ആഹ്വാനിച്ച് ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്നു—നീ പൂർണ്ണപരാക്രമത്തോടെ വിഷ്ണുവാണ്. ദേവനാഥന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദേവന്മാർ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിച്ച്, “ഹേ ശംഭോ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ” എന്നു ആവർത്തിച്ച് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 14

एवमुक्तस्तदा देवैः सौम्यां मूर्तिमथाकरॊत् । प्रकाशत्वं जगामाशु देवतानां महाप्रभः ॥ २६.१४ ॥

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മഹാപ്രഭു സൗമ്യമായ രൂപം ധരിച്ചു; ഉടൻ തന്നെ ദേവന്മാർക്കു പ്രകാശസ്വരൂപനായി.

Verse 15

एतत्सर्वं सुराणां तु दहनं शामितं पुरा । सप्तम्यां खलु सूर्येण मूर्त्तित्वं कृतवान् भुवि ॥ २६.१५ ॥

ദേവന്മാരുടെ ഈ സമസ്ത ദഹനം (ക്ലേശം) മുമ്പേ ശമിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; സത്യമായി സപ്തമിദിനത്തിൽ സൂര്യൻ മുഖേന അത് ഭൂമിയിൽ മൂർത്തിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 16

एतां यः पुरुषो भक्त्या उपास्ते सूर्यमर्चयेत् । भास्करेण च तस्यासौ फलमिष्टं प्रयच्छति ॥ २६.१६ ॥

ഭക്തിയോടെ ഇപ്രകാരം സൂര്യനെ ഉപാസിച്ച് അർച്ചിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ഭാസ്കരൻ തന്നേ അഭിഷ്ടഫലം നൽകുന്നു.

Verse 17

एतत् ते कथितं राजन् सूर्याख्यानं पुरातनम् । आदिमन्वन्तरे वृत्तं मातरः शृणु सांप्रतम् ॥ २६.१७ ॥

ഹേ രാജാവേ, ഈ പുരാതന സൂര്യാഖ്യാനം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി, ഹേ പൂജ്യ മാതാവേ, ആദിമന്വന്തരത്തിൽ സംഭവിച്ചതിനെ കേൾക്കുക.