Varaha Purana 151.18: Adhyaya 151, Shloka 18

The Sacred Greatness of Lohārgala

The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha

Devanagari script

अथात्र मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥ सर्वान्स्वर्गान्परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते

Sanskrit recitationVaraha Purana 151.18

Transliteration

athātra muñcate prāṇān svakarmapariniṣṭhitaḥ || sarvān svargān parityajya mama lokaṃ prapadyate

Translation

പിന്നീട് ഇവിടെ, സ്വന്തം കർത്തവ്യത്തിൽ സ്ഥിരനായി, അവൻ പ്രാണൻ വിട്ടുപോകുന്നു; എല്ലാ സ്വർഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अथ: then
• अथ: क्रम (sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: क्रमसूचक अव्यय (then/now)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (context)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देश/प्रकरणवाचक अव्यय (here)

• मुञ्चते: releases/gives up
• मुञ्चते: क्रिया (action)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्राणान्: life-breaths; life
• प्राणान्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन

• स्वकर्मपरिनिष्ठितः: steadfast in his own duties/acts
• स्वकर्मपरिनिष्ठितः: कर्ता-विशेषण (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व + कर्म + परि + निष्ठित (प्रातिपदिक)
• Form: समास: स्वकर्म (षष्ठी-तत्पुरुष) + परिनिष्ठित (उपसर्ग-युक्त कृदन्त) → तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifies implied subject 'सः')

• सर्वान्: all
• सर्वान्: कर्म-विशेषण (object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifies 'स्वर्गान्')

• स्वर्गान्: heavens
• स्वर्गान्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: पूर्वकालक्रिया (prior action)
• Type: Verb
• Root: परि + √त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having abandoned)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• लोकम्: world/realm
• लोकम्: कर्म (object/goal)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• प्रपद्यते: attains/resorts to
• प्रपद्यते: क्रिया (action)
• Type: Verb
• Root: प्र + √पद् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Afterlife Concepts

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates a Purāṇic hierarchy of post-mortem destinations where even heavenly realms are presented as secondary to a deity-associated loka, reflecting evolving devotional soteriology.

Which geographic location is identified?

The verse uses “here” (atra) rather than a named site; the referent is the tīrtha/kunda context of the chapter.

What is the primary ethical instruction?

Steadfastness in one’s appropriate duties (svakarma) is highlighted as a foundational virtue aligned with the text’s promised outcomes.