Adhyaya 133: Expiations for ritual-time impurity and the offense of defecation/urination in a sacred context
Pūjāsāmāyika-gūdra-vāpūrīṣotsarjana-prāyaścitta
Ritual-Manual (Prāyaścitta) / Ethical-Discourse (Purity and Social Conduct)
അധ്യായം 133‑ൽ വരാഹഭഗവാൻ പൃഥ്വിയോട് പൂജാ‑സാമായിക സമയത്തെ ദേഹാശൗചദോഷങ്ങളും, പുണ്യസ്ഥലം/കർമ്മകാണ്ഡസന്ദർഭത്തിൽ മല‑മൂത്ര വിസർജ്ജനമെന്ന അപരാധത്തിനുള്ള പ്രായശ്ചിത്തവും ഉപദേശിക്കുന്നു. തന്റെ സാന്നിധ്യ‑സ്പർശം വാതസംബന്ധമായ ക്രിയാദോഷവും നീക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞ്, വ്രതപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് നിയമലംഘനം ചെയ്യുന്നവന് മൃഗയോനിയും റൗരവ നരകദണ്ഡവും ഫലമെന്ന് വിവരിക്കുന്നു. വരാഹ‑കർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ള ഭക്തന്റെ പാപപരിമാണവും ശുദ്ധിവിധിയും പൃഥ്വി ചോദിക്കുന്നു. വരാഹ അഗ്നിസംബന്ധ തപസ്സുകൾ, നിയന്ത്രിത ശയനക്രമം മുതലായ നിശ്ചിത അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ച്—ശാസനം ശുദ്ധിയും അപരാധക്ഷയവും വരാഹലോകാനുകൂലതയും നൽകുന്നു എന്ന് സമാപിപ്പിക്കുന്നു।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 133
Verse 1
अथ पूजासामयिकगुदरवपुरीषोत्सर्जनयोः प्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ स्पृशमानेन मां भूमे वातकर्म प्रमुच्यते ॥ एवं च पुरुषो युक्तो वायुपीडितमानसः ॥
ഇപ്പോൾ നിശ്ചിതകാല പൂജ, ഉദരവ്യാധി, മലം വിസർജ്ജനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദോഷങ്ങളുടെ പ്രായശ്ചിത്തം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ ഭൂമേ! എന്നെ സ്പർശിക്കുന്നതാൽ വാതസംബന്ധമായ ദേഹക്രിയയിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു; വായുവാൽ പീഡിതമായ മനസ്സുള്ള പുരുഷൻ ഇങ്ങനെ ശരിയായി നിയന്ത്രിതനാകുന്നു.
Verse 2
मक्षिका पञ्च वर्षाणि त्रीणि वर्षाणि मूषकः ॥ श्वा चैव त्रीणि वर्षाणि कूर्मो वै जायते नव ॥
(അവൻ) അഞ്ചു വർഷം ഈച്ചയായി, മൂന്നു വർഷം എലിയായി, മൂന്നു വർഷം നായയായി; കൂടാതെ തീർച്ചയായും ഒമ്പതു വർഷം ആമയായി ജനിക്കുന്നു.
Verse 3
एष वै तापनं देवि मोहनं मम सांप्रतम् ॥ यो वै शास्त्रं विजानाति मम कर्मपरायणः ॥
ഹേ ദേവി! ഇതാണ് എന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഉപദേശം; ഇത് താപനവും മോഹവും ഉളവാക്കുന്നു. യാർ ശാസ്ത്രത്തെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുകയും, ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച കർമശാസനത്തിൽ പരായണനാകുകയും ചെയ്യുന്നുവോ (അവൻ).
Verse 4
श्रुत्वा वाक्यं हृषीकेशं प्रत्युवाच वसुंधरा ॥ धरण्युवाच ॥ अतुलं लभते पापं तव कर्मपरायणः ॥
ഹൃഷീകേശന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വസുന്ധര മറുപടി പറഞ്ഞു. ഭൂമി പറഞ്ഞു—നിന്റെ കര്മവിധിയില് പരായണനായവന് അളവറ്റ പാപം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 5
तस्य देव सुखार्थाय विशुद्धिं वक्तुमर्हसि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु कार्त्स्न्येन मे देवि कथ्यमानं मया अनघे ॥
അവന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി, ഹേ ദേവാ, ശുദ്ധിയുടെ മാർഗം പറയേണ്ടതാകുന്നു. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവീ, ഹേ അനഘേ, ഞാൻ പറയുന്നതു സമഗ്രമായി കേൾക്കുക।
Verse 6
अपराधमिमं कृत्वा सन्तरेद्येन कर्मणा ॥ पावकेन दिनं त्रीणि नक्तानि च पुनस्त्रयः ॥
ഈ അപരാധം ചെയ്ത ശേഷം ഏതു കര്മംകൊണ്ട് അതിനെ അതിക്രമിക്കാം?—അഗ്നിയാൽ: മൂന്നു പകലുകൾ, പിന്നെയും മൂന്നു രാത്രികൾ।
Verse 7
कर्म चैवं ततः कृत्वा स च मे नापराध्यति ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥
ഇങ്ങനെ ആ കര്മം ചെയ്ത ശേഷം അവന് എന്റെ നിയമത്തിനെതിരെ വീണ്ടും അപരാധം ചെയ്യുന്നില്ല; എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് അവന് എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।
Verse 8
एतत्ते कथितं भद्रे महाकर्मापराधिनः ॥ दोषं चैव गुणं चैव यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥
ഹേ ഭദ്രേ, മഹാകര്മത്തില് അപരാധം ചെയ്യുന്നവരെക്കുറിച്ച്—ദോഷവും ഗുണവും രണ്ടും—നീ ചോദിച്ചതുപോലെ നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।
Verse 9
शृणु तत्त्वेन मे भूमे कथ्यमानं मया अनघे ॥ पुरीषं मुच्यते यस्तु मम कर्म समाचरन् ॥
ഹേ ഭൂമേ, ഹേ അനഘേ! ഞാൻ സത്യതത്ത്വത്തോടെ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. എന്റെ വിധിതകർമ്മം ആചരിക്കുന്നവൻ മലരൂപ അശുദ്ധിയിൽ നിന്നുപോലും മോചിതനാകും.
Verse 10
प्रायश्चित्तं वदाम्यत्र येन मुच्येत किल्बिषात् ॥ मम कर्मपरिभ्रष्टो विह्वलेनान्तरात्मना ॥
ഇവിടെ ഞാൻ പാപത്തിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുന്ന പ്രായശ്ചിത്തം പറയുന്നു. എന്റെ കർമ്മനിയമത്തിൽ നിന്നു വഴുതിപ്പോയി, അന്തരാത്മ വ്യാകുലനായവൻ ഇതിലൂടെ ശുദ്ധനാകും.
Verse 11
एकां जलमयीं शय्यामेकामाकाशशायिनीम् ॥ एवं कृत्वा विधानं तु सोऽपराधात्प्रमुच्यते ॥
ഒരിക്കൽ ജലമയ ശയ്യ (ജലത്തിൽ ശയനം)യും ഒരിക്കൽ ആകാശശായി (തുറന്ന ആകാശത്തിനടിയിൽ ശയനം)യും അനുഷ്ഠിക്കണം. ഇങ്ങനെ വിധാനം ചെയ്താൽ അവൻ അപരാധത്തിൽ നിന്നു പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകും.
Verse 12
एतत्ते कथितं भद्रे पुरीषं यः समुत्सृजेत् ॥ मद्भक्तेषु विशालाक्षि अपराधविनिश्चयः ॥
ഹേ ഭദ്രേ, ഹേ വിശാലാക്ഷീ! നിനക്കിത് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—എന്റെ ഭക്തന്മാരുടെ മേൽ മലമോ അശുദ്ധിയോ എറിയുന്നവന്റെ അപരാധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിർണ്ണയം ഇതാണ്.
Verse 13
दिव्यवर्षसहस्रं तु रौरवे नरके वसेत् ॥ पुरीषं भक्षयेत्तत्र मम कर्मपरायणः ॥
അവൻ റൗരവ നരകത്തിൽ ആയിരം ദിവ്യവർഷം വസിക്കും. അവിടെ അവൻ മലഭക്ഷണം ചെയ്യും—എന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായിരുന്നാലും പോലും.
Frequently Asked Questions
The text frames bodily restraint and respect for ritual-terrestrial sanctity as ethical obligations: violations involving impurity and waste-discharge are treated as aparādha requiring prāyaścitta, and disciplined corrective observances are presented as restoring moral-ritual order and social conduct.
The chapter does not specify tithi, lunar month, or seasonal timing. It does, however, quantify durations for observances and consequences (e.g., three days/nights in certain austerities; multi-year animal-rebirth durations; and a thousand divine years in Raurava).
By staging Bhūmi/Pṛthivī as the questioning interlocutor and linking impurity (especially waste-discharge) to moral fault, the narrative implies that bodily waste management is not merely private but impacts the sanctity of the Earth; prāyaścitta functions as a mechanism to re-stabilize the human–terrestrial relationship through regulated conduct.
No royal lineages, dynastic lists, or named sages are referenced in this passage. The only explicit figures are Varāha and Bhūmi (Vasundharā/Dharaṇī), with cosmological reference to Raurava (naraka).