Adhyaya 111: The Eulogy of Donating a Tawny (Kapilā) Cow

Verse 1

अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतॊवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम् ॥ यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम् ॥

ഇപ്പോൾ കപിലാ ധേനുദാനത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ആരംഭിക്കുന്നു. ഹോതാ പറഞ്ഞു— ഇനി ഞാൻ ഉത്തമമായ കപിലാ പശുവിനെ വിവരിക്കും; അവളെ ദാനം ചെയ്‌താൽ മനുഷ്യൻ അനുത്തമമായ വിഷ്ണുലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 2

पूर्वोक्तेन विधानॆन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम् ॥ सर्वालङ्कारसंयुक्तां सर्वरत्नसमन्विताम् ॥

മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം കിടാവോടുകൂടിയ ധേനുവിനെ ദാനമായി നൽകണം; അവൾ സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയും സർവ്വരത്നങ്ങളാൽ സമന്വിതയും ആയിരിക്കണം.

Verse 3

कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि ॥ पितामहनीयॊगाच्च निवसन्ति हि निश्चयः ॥

ഹേ ഭാമിനി! കപിലാ ധേനുവിന്റെ ശിരസ്സിലും ഗ്രീവയിലും സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളും വസിക്കുന്നു; പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിയോഗത്താൽ ഇത് നിശ്ചയമായതാണ്.

Verse 4

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात् ॥ च्युतं तु भक्त्या पानीयं शिरसा वन्दते शुचिः ॥

പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് കപിലാ ധേനുവിന്റെ കഴുത്തിലും ശിരസ്സിലും നിന്ന് തുള്ളിയിറങ്ങിയ പാനയോഗ്യമായ ജലം ഭക്തിയോടെ ശിരസാ വന്ദിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ശുചിയായി (ശുദ്ധാചാരിയായി) ഇരിക്കുന്നു.

Verse 5

स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः ॥ त्रिंशद्वर्षकृतं पापं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥

ആ പുണ്യജലത്താൽ അവൻ അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ദഗ്ധകില്ബിഷനാകുന്നു; മുപ്പത് വർഷം സമ്പാദിച്ച പാപം അഗ്നി ഇന്ധനം ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ദഹിക്കുന്നു.

Verse 6

कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम् ॥ प्रदक्षिणी कृता तेन पृथिवी स्याद्वसुन्धरे ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് ആ ധേനുക്കളുടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, അവനാൽ ഭൂമിയേ തന്നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 7

प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात् ॥ दशजन्मकृतं पापं तस्य नश्यत्यसंशयम् ॥

ശ്രദ്ധയോടെ ഒരിക്കൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ അവന്റെ പത്ത് ജന്മങ്ങളിലെ സഞ്ചിതപാപം നശിക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 8

कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः । स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः ॥

ശുചിവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ കപിലാ (താമ്രവർണ്ണ) പശുവിന്റെ മൂത്രത്താൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഗംഗാദി തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 9

तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः ॥ यावज्जीवकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥

ശുദ്ധഭാവത്തോടെ ചെയ്ത ആ ഒരൊറ്റ സ്നാനത്താൽ മനുഷ്യൻ ജീവിതകാലം ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 10

गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत् ॥ यावज्जिघ्रति तं गन्धं तावत्पुण्यैस्तु पूर्यते ॥

ഗോവുകളുടെ അസ്ഥിയും (അല്ലെങ്കിൽ) മൃതഗന്ധം കൊണ്ട് ദൂഷിതമാകും; എന്നാൽ ഒരാൾ ആ ഗന്ധം എത്രനേരം മണക്കുന്നു, അത്രനേരം അവൻ പുണ്യത്തോടെ നിറയുന്നു.

Verse 11

गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम् ॥ तुल्यं गोशतदानस्य भयरोगादिपालने ॥

ഗോവുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠസേവനം അവയുടെ ചൊറിച്ചിൽ ശമിപ്പിക്കുകയും അവയെ പരിപാലിച്ച് സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്; ഭയം, രോഗം മുതലായവയിൽ നിന്ന് കാക്കുന്നത് നൂറു ഗോദാനത്തിന് തുല്യമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 12

तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाऽह्निकम् ॥ गोमेधस्य फलं दिव्यं लभते मानवोत्तमः ॥

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! വിശന്ന പശുവിന് പ്രതിദിനം പുല്ല് മുതലായ ആഹാരം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗോമേധയാഗത്തിന്റെ ദിവ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 13

विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः ॥ सेव्यमानः सुगन्धैर्वै दीप्यमान इवाग्नयः ॥

അവൻ വിവിധ ദിവ്യവിമാനങ്ങളാലും ചുറ്റുമർപ്പിക്കപ്പെട്ട കന്യകളാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; സുഗന്ധങ്ങളുടെ സേവനത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിമാനാകുന്നു।

Verse 14

सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला ॥ तृतीया चैव रक्ताक्षी चतुर्थी गुडपिङ्गला ॥

ആദ്യത്തെത് സുവർണ-കപില, രണ്ടാമത്തെത് ഗൗര-പിംഗള; മൂന്നാമത്തെത് രക്താക്ഷി, നാലാമത്തെത് ഗുഡവർണ്ണ പിംഗള।

Verse 15

पञ्चमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ॥ सप्तमी श्वेतपिङ्गाक्षी त्वष्टमी कृष्णपिङ्गला ॥

അഞ്ചാമത്തെത് ബഹുവർണ്ണമായിരിക്കണം; ആറാമത്തെത് ശ്വേത-പിംഗള; ഏഴാമത്തെത് ശ്വേത-പിംഗളനേത്ര; എട്ടാമത്തെത് കൃഷ്ണ-പിംഗള।

Verse 16

नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ॥ एकादशी खुरश्वेता त्वेतासां सर्वलक्षणाः ॥

ഒൻപതാമത്തെത് പാടലാ (റോസവർണ്ണം) എന്നു അറിയണം; പത്താമത്തെത് പുച്ഛ-പിംഗള; പതിനൊന്നാമത്തെത് ഖുര-ശ്വേത—ഇവയാണ് ഇവയുടെ സമഗ്ര ലക്ഷണങ്ങൾ।

Verse 17

सर्वलक्षणसंयुक्ता सर्वालङ्कृतसुन्दरी ॥ ब्राह्मणाय प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥

സകല ലക്ഷണങ്ങളാലും സമ്പന്നയും എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളാലും സുന്ദരിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ആ (പശു) ബ്രാഹ്മണനു ദാനമായി നൽകേണ്ടതാണ്; അത് ഭോഗവും മോക്ഷവും ഇരണ്ടും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 18

भुक्तिमुक्तिप्रदा तेषां विष्णुमार्गप्रदायिनी ॥

അവർക്കായി ഇത് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും, വിഷ്ണുമാർഗവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതായി വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 19

गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः ॥ सममेतत्पुरा प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥

ആൾ ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താലും, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കപിലാ (താമ്രവർണ്ണ) പശുവേ ദാനം ചെയ്താലും—ഇരണ്ടും തുല്യമാണെന്ന് പണ്ടേ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് പ്രസ്താവിച്ചു.