Naadbindu
ॐ अकारो दक्षिणः पक्ष उकारस्तूत्तरः स्मृतः । मकारं पुच्छमित्याहुरर्धमात्रा तु मस्तकम् ॥१॥
ॐ । अकारः । दक्षिणः । पक्षः । उकारः । तु । उत्तरः । स्मृतः । मकारम् । पुच्छम् । इति । आहुः । अर्ध-मात्रा । तु । मस्तकम् ।
oṁ akāro dakṣiṇaḥ pakṣa ukāras tūttaraḥ smṛtaḥ | makāraṁ puccham ity āhur ardhamātrā tu mastakam ||1||
ഓം— ‘അ’ അക്ഷരം ദക്ഷിണപക്ഷം (ചിറക്) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ‘ഉ’ അക്ഷരം ഉത്തരപക്ഷം (ഇടത്) എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ‘മ’ അക്ഷരം പുച്ഛം എന്നു പറയുന്നു; അർദ്ധമാത്രയാണ് മസ്തകം (ശിരസ്).
Om: the letter ‘A’ is remembered as the right wing; the letter ‘U’ as the left (upper/northern) wing. The letter ‘M’, they say, is the tail; and the half-mora (ardhamātrā) is the head.