HomeUpanishadsBrahmavidyaVerse 16
Previous Verse
Next Verse

Verse 16

Brahmavidya

सकारं च हकारं च जीवो जपति सर्वदा । नाभिरन्ध्राद्विनिष्क्रान्तं विषयव्याप्तिवर्जितम् ॥१६॥

सकारम् च । हकारम् च । जीवः । जपति । सर्वदा । नाभि-रन्ध्रात् । विनिष्क्रान्तम् । विषय-व्याप्ति-वर्जितम् ॥

sakāraṃ ca hakāraṃ ca jīvo japati sarvadā | nābhirandhrād viniṣkrāntaṃ viṣayavyāptivarjitam ||16||

ജീവൻ സദാ ‘സ’യും ‘ഹ’യും എന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ജപിക്കുന്നു. നാഭിരന്ധ്രത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ആ തത്ത്വം വിഷയവ്യാപ്തിയില്ലാത്തതാണ്.

The individual soul constantly repeats the syllable ‘sa’ and the syllable ‘ha’. (That principle) which has emerged from the navel-aperture is devoid of pervasion into sense-objects.

Hamsa-ajapa-japa; prāṇa as a support for ātma-jñāna; withdrawal from viṣaya (sense-objects)Mahavakya: Indirect support to ‘अहं ब्रह्मास्मि (ahaṃ brahmāsmi)’ via identification of the breath-mantra with the Self; not a direct mahāvākya citation.AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka)