Brahmavidya
वायुः प्राणस्तथाकाशस्त्रिविधो जीवसंज्ञकः । स जीवः प्राण इत्युक्तो वालाग्रशतकल्पितः ॥१४॥
वायुः । प्राणः । तथा । आकाशः । त्रि-विदः । जीव-संज्ञकः । सः । जीवः । प्राणः । इति । उक्तः । वल-अग्र-शत-कल्पितः ।
vāyuḥ prāṇas tathākāśas trividho jīvasaṃjñakaḥ | sa jīvaḥ prāṇa ity ukto valāgraśatakalpitaḥ ||14||
വായു, പ്രാണൻ, ആകാശം—ഈ ത്രിവിധം ‘ജീവ’ എന്ന സംജ്ഞയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ആ ജീവൻ പ്രാണൻ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; അത് രോമാഗ്രത്തിന്റെ നൂറിലൊന്നിനോളം സൂക്ഷ്മമെന്നു കല്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Air, prāṇa, and space—this triad is designated as the jīva. That jīva is said to be prāṇa, conceived as (subtle as) one-hundredth of the tip of a hair.