Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

उमाया नैरृते भागे ब्रह्मदेवर्षिसंस्थितः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपातकनाशिनीम्

umāyā nairṛte bhāge brahmadevarṣisaṃsthitaḥ | tasyotpattiṃ pravakṣyāmi sarvapātakanāśinīm

ഉമയുടെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മദേവർഷി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു। ഇപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്ഭവം പറയും—അത് സർവ്വപാപനാശിനിയാണ്।

umāyāḥof Umā
umāyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (of Umā)
nairṛtein the southwest
nairṛte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnairṛta (प्रातिपदिक; नैऋत)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन; दिशि-विशेषण (southwest)
bhāgein the part/region
bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
brahmadevarṣi-saṃsthitaḥBrahmadevarṣi, stationed (there)
brahmadevarṣi-saṃsthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma-devarṣi-saṃsthita (प्रातिपदिक; ब्रह्म + देवर्षि + सं-स्थित)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (a person) stationed/settled; समासे पूर्वपदसम्बन्धः
tasyaof him/that
tasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
utpattimorigin, arising
utpattim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootutpatti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
pravakṣyāmiI shall explain
pravakṣyāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-vac (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्
sarva-pātaka-nāśinīmdestroying all sins
sarva-pātaka-nāśinīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva-pātaka-nāśinī (प्रातिपदिक; सर्व + पातक + नाशिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying utpattim)

Īśvara (Śiva) (continued discourse)

Tirtha: Brahmadevarṣi (near Umā shrine)

Type: kshetra

Scene: Near Umā’s shrine in the south-west quarter, a revered liṅga named Brahmadevarṣi stands; a narrator begins the origin tale as listeners sit with folded hands, the air charged with purificatory promise.

U
Umā
B
Brahmadevarṣi

FAQs

Remembering and hearing tīrtha-origin narratives is itself purificatory, dissolving even grave sins through sacred remembrance.

The locale near Umā’s shrine in Prabhāsakṣetra, where Brahmadevarṣi is established.

Śravaṇa (listening) is implied as the purifying act, since the origin account is declared “destroyer of all sins.”