Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

एवं कृत्वा नरो देवि राजसूयफलं लभेत् । वृषस्तत्रैव दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

evaṃ kṛtvā naro devi rājasūyaphalaṃ labhet | vṛṣastatraiva dātavyaḥ samyagyātrāphalepsubhiḥ

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ദേവീ, മനുഷ്യൻ രാജസൂയയാഗസമമായ പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കും. തീർത്ഥയാത്രയുടെ പൂർണ്ണഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവിടെയേ തന്നെ വിധിപൂർവ്വം ഒരു വൃഷഭം ദാനം ചെയ്യണം.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb)
कृत्वाhaving done (so)
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
राजसूयफलम्the fruit of the Rājasūya sacrifice
राजसूयफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजसूय (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (राजसूयस्य फलम्)
लभेत्would obtain / should obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वृषःa bull
वृषः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
एवindeed
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/अवधारण (particle of emphasis)
दातव्यःmust be given
दातव्यः:
Kriya (Predicate necessity/विधेय)
TypeAdjective
Root√दा (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्) — ‘to be given/should be given’
सम्यग्यात्राफलेप्सुभिःby those desiring the proper pilgrimage’s fruit
सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्यक् (अव्यय) + यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + इप्सु (कृदन्त; √आप्/√इष् अर्थे इच्छति)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (सम्यग्यात्रायाः फलम् इप्सवः); ‘इप्सु’ = इच्छार्थक कृदन्त

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (context of Nīlarudra mahatmya within Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Scene: A pilgrim at Prabhāsa performs concluding rites of the yātrā and offers a decorated bull as dāna near a shrine, with priests reciting and the sea-breeze/temple flags in the background.

R
Rājasūya
D
Dāna (gift)
V
Vṛṣa (bull)
N
Nīlarudra
M
Mahādevī (Pārvatī)

FAQs

Sincere tīrtha-worship combined with charity converts pilgrimage into complete dharma, yielding great sacrificial merit.

The Nīlarudra shrine in Prabhāsa Kṣetra, within the Ekādaśa Rudra circuit.

Perform the prescribed worship and give a bull as dāna at that place for the full pilgrimage fruit.