Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नीलरुद्रं द्वितीयकम् । भूतेशादुत्तरे भागे धनुषां षोडशे स्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi nīlarudraṃ dvitīyakam | bhūteśāduttare bhāge dhanuṣāṃ ṣoḍaśe sthitam

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, രണ്ടാമത്തെ രുദ്രനായ നീലരുദ്രനെ സമീപിക്കണം. അദ്ദേഹം ഭൂതേശ്വരന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, പതിനാറു ധനുസ് ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Anantara (Then/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; ततः=अनन्तरम् (sequence)
gacchetshould go
gacchet:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + devī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—कर्मधारयः
nīlarudramNīlarudra
nīlarudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnīla (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः
dvitīyakamthe second
dvitīyakam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘nīlarudram’ इति विशेषणम्
bhūteśātfrom Bhūteśa (place)
bhūteśāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootbhūteśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन
uttarein the northern
uttare:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘bhāge’ इति विशेषणम्
bhāgein the region/part
bhāge:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
dhanuṣāmof bows (as a measure)
dhanuṣām:
Sambandha (Measure relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
ṣoḍaśeat sixteen
ṣoḍaśe:
Parimāṇa (Measure/परिमाण)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘(dhanuṣām) ...’ इति परिमाण-निर्देशः
sthitamsituated
sthitam:
Kriyā (State/क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘nīlarudram’ इति विशेषणम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Nīlarudra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Mahādevī on the next pilgrimage stop: Nīlarudra, located north of Bhūteśvara by sixteen bow-lengths; a sacred map-like scene with two shrines aligned north–south.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
N
Nīlarudra
B
Bhūteśvara
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Pilgrimage is presented as disciplined, place-based dharma—approaching Rudra through a prescribed sacred route in Prabhāsa.

Nīlarudra, the second Rudra shrine in the Prabhāsa Kṣetra Ekādaśa Rudra tradition.

The instruction is directional and procedural: one should proceed to the Nīlarudra shrine, located north of Bhūteśvara.