Adhyaya 79
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ പ്രഭാസ-ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ പൂജ്യനായ ലകുലീശ/ലകുലീശ്വരന്റെ മഹാത്മ്യം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ദേവന്റെ സ്ഥാനം പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ, ‘ധനുഷാം സപ്തകേ’ എന്ന അളവിലുള്ള ദൂരത്തിൽ എന്ന് പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപം ശാന്തവും മംഗളപ്രദവും; സർവ്വജീവികൾക്കും പാപഘ്നൻ (പാപനാശകൻ) എന്ന് വ്യക്തമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു; ഈ മഹാപുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെ അവതരണം/പ്രകടനം എന്ന ആശയവും ചേർക്കുന്നു. തുടർന്ന് ലകുലീശന്റെ തപസ്സും ആചാര്യസ്വഭാവവും വര്ണിക്കുന്നു—അദ്ദേഹം തീവ്രതപസ്സു ചെയ്യുന്നു, ശിഷ്യർക്കു ദീക്ഷ നൽകുന്നു, ന്യായ-വൈശേഷികാദി പല ശാസ്ത്രങ്ങളും ആവർത്തിച്ച് ഉപദേശിച്ച് പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ ഭക്തർ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണമെന്ന് ഉപദേശം ഉണ്ട്; കാർത്തിക മാസത്തിലും ഉത്തരായണകാലത്തിലും പൂജയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഫലപ്രാപ്തി പറയുന്നു. യോഗ്യനായ ബ്രാഹ്മണനു വിദ്യാദാനം/വിദ്യാപ്രദാനം ചെയ്യാനും ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഫലശ്രുതിയായി സമൃദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുലങ്ങളിൽ പുനഃപുനഃ ശുഭജന്മം, ബുദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लकुलीशं महाप्रभम् । तस्य पश्चिमदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി, തുടർന്ന് മഹാപ്രഭുവായ ലകുലീശനെ ദർശിക്കുവാൻ പോകണം. അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലെ ഭാഗത്ത് ഏഴ് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 2
पापघ्नं सर्वजंतूनां शांतं मूर्तिस्थितं प्रभुम् । समायातं महाक्षेत्रे तत्र कायावरोहणात्
സകല ജീവികളുടെയും പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന, ശാന്തസ്വരൂപനും സാകാരമൂർത്തിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനുമായ പ്രഭു ആ പുണ്യമായ കായാവരോഹണത്തിൽ നിന്ന് അവിടെ മഹാക്ഷേത്രം (പ്രഭാസം) എത്തിച്ചേർന്നു.
Verse 3
कृत्वा तत्र तपश्चोग्रं दीक्षयित्वात्मशिष्य कान् । कुशकादींश्च चतुर उक्त्वा शास्त्राण्यनेकशः
അവിടെ അദ്ദേഹം ഉഗ്രതപസ് ചെയ്തു; തന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് ദീക്ഷ നൽകി; കുശക മുതലായ ചതുരന്മാർക്ക് ഉപദേശം നൽകി; പലവട്ടം ശാസ്ത്രങ്ങൾ വ്യാഖ്യാനിച്ചു.
Verse 4
न्यायवैशेषिकादीनि ततः सिद्धिं परां गतः । एवं ज्ञात्वा तु यः सम्यक्तं समर्चयते नरः
ന്യായ-വൈശേഷികാദി ശാസ്ത്രങ്ങളെ സ്ഥാപിച്ച് അദ്ദേഹം പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു. ഇത് അറിഞ്ഞ് യാരാണ് അദ്ദേഹത്തെ സമ്യകമായി ആരാധിക്കുന്നത്, അവൻ യഥാർത്ഥമായി പൂജിക്കുന്നു.
Verse 5
कार्त्तिक्यां तु विशेषेण अयने चोत्तरेपि वा । विद्यादानं च तत्रैव दद्याद्विप्राय शालिने
കാർത്തിക മാസത്തിൽ പ്രത്യേകമായി, അല്ലെങ്കിൽ ഉത്തരായണകാലത്തും, അവിടെയേ വിദ്യാദാനം നടത്തണം; ശീലവാനായ യോഗ്യ ബ്രാഹ്മണന് അത് സമർപ്പിക്കണം.
Verse 6
सप्तजन्मानि विप्रस्य धनाढ्यस्य कुले शुभे । जायते मतिमान्धीमाञ्छ्रीमानेवं पुनःपुनः
ഏഴ് ജന്മങ്ങൾ വരെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ധനസമ്പന്നനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ശുഭകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു—ബുദ്ധിമാൻ, വിവേകി, ശ്രീസമ്പന്നൻ.
Verse 79
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये लकुलीश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामैकोनाशीतितमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘ലകുലീശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.