Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

योऽसौ परात्परो देवो हंसाख्यः परिकीर्तितः । नादाख्यः सुव्रते देवि सोऽस्मिन्स्थाने स्थितः स्वयम्

yo'sau parātparo devo haṃsākhyaḥ parikīrtitaḥ | nādākhyaḥ suvrate devi so'sminsthāne sthitaḥ svayam

പരാത്പരനായ ആ ദേവൻ ‘ഹംസ’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; ‘നാദ’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഹേ സുവ്രതേ ദേവീ, അവൻ തന്നേ ഈ സ്ഥലത്ത് സ്വയം വസിക്കുന്നു.

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.); सम्बन्ध-सर्वनाम
असौthat (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.); निर्देश-सर्वनाम
परात्परःhigher than the highest
परात्परः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरात्-पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.); समासः—पञ्चमी-तत्पुरुषः (परात् परः)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.)
हंसाख्यःcalled ‘Haṃsa’
हंसाख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहंस-आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.); समासः—तत्पुरुषः (हंस इति आख्या यस्य)
परिकीर्तितःis proclaimed/celebrated
परिकीर्तितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि-कीर्त् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg. m.)
नादाख्यःcalled ‘Nāda’
नादाख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनाद-आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.); समासः—तत्पुरुषः (नाद इति आख्या यस्य)
सुव्रतेO you of good vows
सुव्रते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु-व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (voc. sg. f.); समासः—कर्मधारयः (सुन्दरं व्रतं यस्याः)
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (voc. sg. f.)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg. m.)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (loc. sg.); निर्देश
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (loc. sg. n.)
स्थितःabides, is situated
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg. m.)
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (emphatic indeclinable)

Unspecified; addressed to Devī (suggesting a Śiva-to-Pārvatī style address within the Māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Devī is addressed as ‘suvratā’; Śiva indicates the sanctified spot at Prabhāsa where the supreme is present as Haṃsa and Nāda—depicted as a subtle swan motif above a liṅga with concentric sound-waves emanating.

D
Devī
H
Haṃsa
N
Nāda
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

The transcendent Supreme is not distant; He is said to be personally present at the sacred site, making pilgrimage a direct encounter with the Absolute.

Prabhāsa-kṣetra—explicitly indicated as “this very place” where the Lord abides.

No explicit ritual; the verse emphasizes the sanctity of presence, supporting darśana, japa, and nāda-oriented contemplation.