
ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് “അഞ്ച് സിദ്ധ-ലിംഗങ്ങൾ” എന്ന മഹിമ ഉപദേശിക്കുന്നു; അവയുടെ ദർശനം കൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യരുടെ തീർത്ഥയാത്ര വിജയകരമാകുന്നു (യാത്രാ-സിദ്ധി) എന്നു പറയുന്നു. തുടർന്ന് സിദ്ധേശ്വരന്റെ സ്ഥലം ദിശാനിർദ്ദേശത്തോടെ വിവരിക്കുന്നു—സോമേശന്റെ സമീപം നിർദ്ദിഷ്ട ദിക്കുഭാഗത്ത്, ഒരു പ്രസിദ്ധ അടയാളസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കൻ മേഖലയിലായി സിദ്ധേശ്വരൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഭക്തിയോടെ അഭിഗമനവും പൂജയും അത്യന്തം ഫലപ്രദം; അണിമാദി സിദ്ധികൾ, പാപക്ഷയം, സിദ്ധലോകപ്രാപ്തി എന്നിവ ലഭിക്കും എന്നു പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അധ്യായത്തിൽ അന്തർഗത “വിഘ്നങ്ങൾ” പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു—കാമം, ക്രോധം, ഭയം, ലോഭം, ആസക്തി, ഈർഷ്യ, ദംഭം, ആലസ്യം, നിദ്ര, മോഹം, അഹങ്കാരം—ഇവ സിദ്ധിക്ക് തടസ്സങ്ങളാണ്. സിദ്ധേശ്വരാരാധനയാൽ ക്ഷേത്രവാസികളുടെയും തീർത്ഥാടകരുടെയും ഈ വിഘ്നങ്ങൾ ശമിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിയമബദ്ധമായ യാത്രയും സ്ഥിരമായ അർച്ചനയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം ഈ കഥ ശ്രവണമാത്രത്തിൽ പാപനാശകവും, ഭക്തിയാൽ ധർമ്മ-അർത്ഥ-കാമ-മോക്ഷാദി യഥോചിത പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ നൽകുന്നതുമായ പവിത്ര പാഠമെന്നു ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । पंचाथ सिद्धलिंगानि कथयामि यशस्विनि । येषां दर्शनतो देवि सिद्धा यात्रा भवेन्नृणाम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ യശസ്വിനി! ഞാൻ അഞ്ചു സിദ്ധ-ലിംഗങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നു. ഹേ ദേവി! അവയുടെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യരുടെ യാത്ര സിദ്ധമാകുന്നു.
Verse 2
सोमेशादीशदिग्भागे वरारोहेति या स्मृता । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे देवं सिद्धेश्वरं परम् । अभिगम्य नरो भक्त्या अणिमादिकमाप्नुयात्
സോമേശന്റെ ഈശാന ദിക്കിൽ ‘വരാരോഹാ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പരമദേവൻ സിദ്ധേശ്വരൻ വിരാജിക്കുന്നു. ഭക്തിയോടെ അവനെ സമീപിച്ചാൽ അണിമാദി യോഗസിദ്ധികൾ ലഭിക്കും.
Verse 3
सिद्धैः प्रतिष्ठितं लिंगं दृष्ट्वा भक्त्या तु मानवः । मुच्यते पातकैः सर्वैः सिद्धलोकं स गच्छति
സിദ്ധന്മാർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ലിംഗം ഭക്തിയോടെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സർവ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനായി സിദ്ധലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 4
विघ्नानि नाशमायांति तत्र क्षेत्रनिवासिनाम् । कामः क्रोधो भय लोभो रागो मत्सर एव च
ആ ക്ഷേത്രപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നവരുടെ വിഘ്നങ്ങൾ നശിക്കുന്നു—കാമം, ക്രോധം, ഭയം, ലോഭം, രാഗം, മത്സരവും കൂടി.
Verse 5
ईर्ष्या दंभस्तथाऽलस्यं निद्रा मोहस्त्वहंकृतिः । एतानि विघ्नरूपाणि सिद्धेर्विघ्नकराणि तु
ഇർഷ്യ, ദംഭം, ആലസ്യം, നിദ്ര, മോഹം, അഹങ്കാരം—ഇവ എല്ലാം വിഘ്നരൂപങ്ങൾ; ആത്മസിദ്ധിക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവയാണ്.
Verse 6
तानि नाशं समायांति तत्र सिद्धे श्वरार्चनात् । एवं ज्ञात्वा तु यत्नेन तत्र यात्रां समाचरेत्
ആ വിഘ്നങ്ങൾ എല്ലാം അവിടെ സിദ്ധേശ്വരാരാധനയാൽ നശിക്കുന്നു. ഇതറിഞ്ഞ്, പരിശ്രമത്തോടെ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് തീർത്ഥയാത്ര നടത്തണം.
Verse 7
इत्येवं कथितं देवि सिद्धेश्वरमहोदयम् । सर्वकामप्रदं नृणां श्रुतं पातकनाशनम्
ഹേ ദേവി, ഇങ്ങനെ സിദ്ധേശ്വരന്റെ മഹത്തായ മഹിമ വർണ്ണിക്കപ്പെട്ടു. അത് മനുഷ്യർക്കു സർവകാമങ്ങളും നൽകുന്നു; കേൾവിമാത്രം പാപനാശം വരുത്തുന്നു.
Verse 52
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘സിദ്ധേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.