Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

नातिदूरे स्थितं तत्र स्वयं शुक्रेण निर्मितम् । यत्र संजीवनीं प्राप्तो विद्यां रुद्रप्रभावतः

nātidūre sthitaṃ tatra svayaṃ śukreṇa nirmitam | yatra saṃjīvanīṃ prāpto vidyāṃ rudraprabhāvataḥ

അവിടെ അതിദൂരമല്ല; ശുക്രൻ സ്വയം നിർമ്മിച്ച ഒരു ദേവാലയം നിലകൊള്ളുന്നു—അവിടെ രുദ്രപ്രഭാവത്താൽ അദ്ദേഹം ‘സഞ്ജീവനി’ എന്ന ജീവദായിനി വിദ്യ ലഭിച്ചു.

not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अतिदूरेtoo far (away)
अतिदूरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअतिदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग; सप्तमी, एकवचन (locative adverbial: ‘too far away’)
स्थितम्situated
स्थितम्:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (referring to ‘लिङ्गम्’ understood)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-nirdeśa (Agent emphasis/कर्तृनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb: ‘by oneself’)
शुक्रेणby Śukra
शुक्रेण:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया, एकवचन
निर्मितम्made/constructed
निर्मितम्:
Karmaṇi-bhāva (Passive predicate/कर्मणि)
TypeAdjective
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (referring to ‘लिङ्गम्’ understood)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक देशवाचक (relative adverb: ‘where’)
संजीवनीम्the Saṃjīvanī (reviving)
संजीवनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंजीवनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
प्राप्तःobtained
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past participle, active sense); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (subject: Śukra understood)
विद्याम्knowledge
विद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
रुद्रप्रभावतःdue to Rudra’s power
रुद्रप्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; तद्धितान्त ‘-तस्’ (ablatival adverb); ‘रुद्रप्रभाव’ इति तत्पुरुषसमास-आधारः

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Śukra-nirmita shrine (Saṃjīvanī-prāpti-sthāna)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A compact shrine built by Śukra; a narrative overlay shows Śukra receiving Saṃjīvanī-vidyā through Rudra’s radiance—mantra syllables or a luminous stream descending upon him.

Ś
Śukra
R
Rudra
S
Saṃjīvanī Vidyā

FAQs

Divine knowledge and extraordinary boons are portrayed as arising from Rudra’s grace, anchored to a sacred place.

Śukra’s self-made shrine/liṅga site in Prabhāsakṣetra, associated with receiving Saṃjīvanī vidyā.

No explicit ritual is stated; the verse provides the site’s origin-glory (māhātmya) as motivation for worship.