Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 365

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रकीर्णस्थानलिंगमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye prakīrṇasthānaliṃgamāhātmyavarṇanaṃnāma paṃcaṣaṣṭyuttaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം ‘പ്രഭാസഖണ്ഡ’ത്തിൽ, ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ, ‘പ്രകീർണ്ണസ്ഥാന ലിംഗമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 366-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vacana-paryavasana
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (समाप्तिसूचक/end marker)

• श्री: holy/Śrī
• श्री: Vishesana
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: सम्मानसूचक उपपद, समासपूर्वपद

• स्कांदे: in the Skanda (Purāṇa)
• स्कांदे: Adhikarana (Locative: ‘in Skanda…’)
• Type: Noun
• Root: स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (ग्रन्थनाम), सप्तमी (7th), एकवचन

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः: महत् + पुराणम्

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (qualifier of saṃhitāyām)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीतिसाहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समासः: एकाशीतिः (81) + साहस्री (thousand-unit)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः: प्रभास-खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः: प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्’)

• प्रकीर्ण: miscellaneous/scattered
• प्रकीर्ण: Sambandha (in compound)
• Type: Adjective
• Root: प्र + कीर्ण (कृदन्त/क्त from √कॄ/कीर्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त विशेषण, समासपूर्वपद

• स्थान: place
• स्थान: Sambandha (in compound)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• लिङ्ग: liṅga
• लिङ्ग: Sambandha (in compound)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• माहात्म्य: greatness/glory
• माहात्म्य: Sambandha (in compound)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• वर्णनम्: the description of the glory of liṅgas at various places
• वर्णनम्: Karta (of implied ‘asti’) / Title-noun
• Type: Noun
• Root: वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः: प्रकीर्ण-स्थान-लिङ्ग-माहात्म्य-वर्णनम् (तत्पुरुष-श्रृङ्खला)

• नाम: named
• नाम: Sambandha-bodhaka
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (नामधेय-निर्देशक/title marker)

• पंचषष्ट्युत्तरत्रिशततमः: three-hundred-sixty-fifth
• पंचषष्ट्युत्तरत्रिशततमः: Vishesana (qualifier of adhyāyaḥ)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चषष्टि + उत्तर + त्रिशत + तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संख्यावाचक-समासः: पञ्चषष्टि-उत्तर-त्रिशत-तमः (= 365th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (of implied ‘asti’)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual closure; no direct speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (chapter scope)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing frame: scribal colophon lines, a small shrine vignette of Prabhāsa-liṅgas in the margin, indicating completion of the chapter.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Kṣetra
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally seals a section devoted to the sanctity of Prabhāsa and its Śiva-liṅgas, emphasizing the authority and continuity of the tīrtha-māhātmya tradition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra (the Prabhāsa sacred region) and its associated liṅgas at various sacred spots.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly—this is a colophon identifying the textual location and title of the chapter.