Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47
धारेश्वरात्पुनश्चान्यद्गंगोद्भेदमिति स्मृतम् । सारस्वतं तथा गांगं यत्रैकं संस्थितं जलम् । तस्मादन्यत्परं तीर्थं पुंडरीकं ततः परम्
dhāreśvarātpunaścānyadgaṃgodbhedamiti smṛtam | sārasvataṃ tathā gāṃgaṃ yatraikaṃ saṃsthitaṃ jalam | tasmādanyatparaṃ tīrthaṃ puṃḍarīkaṃ tataḥ param
ധാരേശ്വരത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ‘ഗംഗോദ്ഭേദം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ സരസ്വതിയും ഗംഗയും ഒരേ ജലമായി ഏകത്ര നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനപ്പുറം പരമ തീർത്ഥമായ ‘പുണ്ഡരീകം’ ഉണ്ട്; അതിനപ്പുറവും (മറ്റൊരു) തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Tirtha: Gaṅgodbheda; Puṇḍarīka (beyond Dhāreśvara)
Type: sangam
Listener: Likely a goddess/Devī or interlocutor (explicit address appears in v.51; here implied continuity)
Scene: A pilgrim-route tableau: Dhāreśvara in the distance; at Gaṅgodbheda two river-deities (Gaṅgā and Sarasvatī) merge into a single luminous stream; ahead, a lotus-emblem (puṇḍarīka) marks the ‘supreme’ tīrtha.
FAQs
Unity of sacred streams symbolizes unity of dharma—different divine currents converge for the benefit of pilgrims.
Gaṅgodbheda (where Sarasvatī and Gaṅgā waters are said to be one) and Puṇḍarīka-tīrtha, following Dhāreśvara.
No explicit prescription is stated; the context strongly implies tīrtha-snāna and worship at the confluence-like site.