
അധ്യായം 342-ൽ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിനകത്ത് ഈശ്വരൻ സ്ഥലവിശേഷ ഉപദേശം നൽകുന്നു. ദക്ഷിണ–നൈഋത്യ ദിശയിൽ അല്പദൂരത്ത് സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) സ്വയം സ്ഥാപിച്ച പാപഹര ലിംഗം ‘ചന്ദ്രേശ/ചന്ദ്രേശ്വര’ എന്നായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതിന്റെ സമീപത്ത് ‘അമൃതകുണ്ഡം’ എന്ന പുണ്യജലാശയം ഉണ്ട്; അതേ ‘കലാകുണ്ഡം’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ആചാരക്രമം വ്യക്തമാണ്—ആദ്യം കുണ്ഡത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ചന്ദ്രേശ്വരനെ പൂജിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ഭക്തന് ആയിരം വർഷത്തെ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും എന്നതാണ് ഫലശ്രുതി. കൂടാതെ ചന്ദ്രൻ നിർമ്മിച്ച ഒരു തടാകം—പതിനാറ് ധനുസ്സിന്റെ അളവിൽ വ്യാപ്തിയുള്ളത്—ചന്ദ്രേശനോട് ബന്ധപ്പെട്ട് കിഴക്ക്–പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി പറയുന്നു; ഇതിലൂടെ ഭാഗം തീർത്ഥ-മാപ്പുപോലെ വഴികാട്ടുന്നു. ഉപസംഹാരത്തിൽ ഇത് പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ആശാപൂരാമാഹാത്മ്യ പ്രവാഹത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्य दक्षिणनैरृत्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं पापहरं देवि स्वयं सोमप्रतिष्ठितम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവി, അതിന്റെ തെക്ക്-നൈഋത്യ ദിശയിൽ അതിദൂരമല്ലാതെ പാപഹരമായ ഒരു ലിംഗം നിലകൊള്ളുന്നു; അത് സ്വയം സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ്.
Verse 2
तत्रैवामृतकुण्डं तु कलाकुण्डं तु तत्स्मृतम् । तत्र स्नात्वा तु चंद्रेशं यो नरः पूजयिष्यति
അവിടെയേ അമൃതകുണ്ഡം ഉണ്ട്; അതിനെ കലാകുണ്ഡം എന്നും സ്മരിക്കുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ആരെങ്കിലും ചന്ദ്രേശൻ (ചന്ദ്രേശ്വരൻ)നെ പൂജിച്ചാൽ…
Verse 3
स तु वर्षसहस्रस्य तपःफलमवाप्स्यति । तत्रैव संस्थितं देवि तडागं चंद्रनिर्मितम्
…അവൻ തീർച്ചയായും ആയിരം വർഷത്തെ തപസ്സിന്റെ ഫലം പ്രാപിക്കും. അവിടെയേ, ഹേ ദേവി, ചന്ദ്രൻ നിർമ്മിച്ച ഒരു തടാകവും നിലകൊള്ളുന്നു.
Verse 4
धनुःषोडशविस्तारं चंद्रेशात्पूर्वपश्चिमे । तत्पूर्वं ते समाख्यातं मुक्तिदानादिपूर्वकम्
ചന്ദ്രേശന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ അതിന്റെ വിസ്താരം പതിനാറ് ധനുസ്സാണ്. മോക്ഷദാനം മുതലായ അതിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ മുമ്പേ നിന്നോട് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
Verse 342
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आशापूरमाहात्म्ये चंद्रेश्वरकलाकुण्डतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രി സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്തെ ആശാപൂരമാഹാത്മ്യത്തിൽ “ചന്ദ്രേശ്വര–കലാകുണ്ഡ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം” എന്ന പേരുള്ള മുന്നൂറ്റി നാല്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।