Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । आशापूरं ततो गच्छेद्विघ्नराजमकल्मषम् । शशिभूषण वायव्ये संस्थितं विघ्ननाशनम् । आशां पूरयते यस्मात्तेनाशापूरकः स्मृतः

īśvara uvāca | āśāpūraṃ tato gacchedvighnarājamakalmaṣam | śaśibhūṣaṇa vāyavye saṃsthitaṃ vighnanāśanam | āśāṃ pūrayate yasmāttenāśāpūrakaḥ smṛtaḥ

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം ആശാപൂരത്തിലേക്ക് ചെന്നു, മലിനതയറ്റ വിഘ്നരാജനെ ദർശിക്കുക; ശശിഭൂഷണത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ സ്ഥാപിതനായ അവൻ വിഘ്നനാശകനാണ്. ആശകൾ നിറവേറ്റുന്നതിനാൽ അവൻ ‘ആശാപൂരകൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
āśāpūramĀśāpūra (the fulfiller of hopes)
āśāpūram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāśā-pūra (प्रातिपदिक; आशा + पूर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
tataḥthen/from there
tataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/क्रियाविशेषण)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vighnarājamthe lord of obstacles (Gaṇeśa)
vighnarājam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvighna-rāja (प्रातिपदिक; विघ्न + राज)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
akalmaṣamspotless
akalmaṣam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota-kalmaṣa (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-पूर्वकं विशेषणम्
śaśibhūṣaṇaO moon-adorned one
śaśibhūṣaṇa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśaśi-bhūṣaṇa (प्रातिपदिक; शशि + भूषण)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
vāyavyein the north-west (direction)
vāyavye:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvāyavya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; दिक्शब्द-विशेषणम् (north-western)
saṃsthitamsituated
saṃsthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-sthā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘situated/standing’
vighnanāśanamthe remover of obstacles
vighnanāśanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvighna-nāśana (प्रातिपदिक; विघ्न + नाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āśāmhope/desire
āśām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pūrayatefulfills
pūrayate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpūr (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
yasmātbecause/from whom
yasmāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootyasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
tenatherefore/by that
tena:
Hetu (Reason/हेतु-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
āśāpūrakaḥĀśāpūraka (hope-fulfiller)
āśāpūrakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāśā-pūraka (प्रातिपदिक; आशा + पूरक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
smṛtaḥis called
smṛtaḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootsmṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः—‘is called/remembered’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Āśāpūra / Āśāpūraka (Vighnarāja)

Type: temple

Listener: Devī

Scene: Śiva instructs Devī about a pristine Vighnarāja shrine at Āśāpūra; Gaṇeśa appears with moon-like ornamentation, seated, blessing devotees; a compass-like hint of the northwest direction from Śaśibhūṣaṇa is shown via landscape orientation.

Ī
Īśvara (Śiva)
V
Vighnarāja (Gaṇeśa)
Ā
Āśāpūra
Ś
Śaśibhūṣaṇa

FAQs

Approaching Vighnarāja with reverence removes impediments and aligns human aspiration with divine grace.

Āśāpūra—associated with Vighnarāja (Gaṇeśa), situated to the north-west of Śaśibhūṣaṇa within the Prabhāsa sacred landscape.

A pilgrimage instruction: “one should go” (gacchet) to the Āśāpūra shrine of Vighnarāja for obstacle-removal and wish-fulfillment.