Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

आपस्तंब उवाच । एता वः प्रतिगृह्णामि गां यूयं मुक्तकिल्विषाः । निषादा गच्छत स्वर्गं सह मत्स्यैर्जलोद्धृतैः

āpastaṃba uvāca | etā vaḥ pratigṛhṇāmi gāṃ yūyaṃ muktakilviṣāḥ | niṣādā gacchata svargaṃ saha matsyairjaloddhṛtaiḥ

ആപസ്തംബൻ പറഞ്ഞു—നിങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ ഗാവിനെ ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ പാപമുക്തരായി. ഹേ നിഷാദന്മാരേ, ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തിയ മീനുകളോടുകൂടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ.

आपस्तम्बःĀpastamba
आपस्तम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआपस्तम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (he said)
एताःthese (fem.)
एताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Feminine, Accusative, Plural)
वःof you (your)
वः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनस्य बहुवचनरूपम्; षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (Genitive Plural: of you)
प्रतिगृह्णामिI accept
प्रतिगृह्णामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + ग्रह् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (I accept)
गाम्the cow
गाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Pronoun, Nominative, Plural)
मुक्तकिल्विषाःfreed from sin
मुक्तकिल्विषाः:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच्-धातु, क्त-कृदन्त) + किल्विष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (किल्विषात् मुक्ताः); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
निषादाःO Niṣādas
निषादाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः बहुवचनम् (Masculine, Vocative, Plural)
गच्छतgo
गच्छत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम् (go!)
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Gati/Karma (Goal/गति)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular)
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment/सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-अव्ययम्; तृतीया-सहयोगः (with)
मत्स्यैःwith the fish
मत्स्यैः:
Sahakāraka (Accompaniment/सहकारक)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)
जलोद्धृतैःdrawn out of the water
जलोद्धृतैः:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + उद्धृत (उद्+हृ-धातु, क्त-कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समासः (जलात् उद्धृताः); पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural); विशेषणम् (qualifying मत्स्यैः)

Āpastaṃba

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Niṣādas

Scene: Sage Āpastaṃba formally accepts the cow; a luminous blessing seems to radiate as the Niṣādas are declared sinless; nearby, fish symbolically appear as beneficiaries of rescue, poised for ascent.

Ā
Āpastaṃba
N
Niṣādas
M
matsya (fish)
S
svarga (heaven)

FAQs

A righteous gift accepted by a saint, joined with compassion, can purify even those burdened by sin and uplift other beings as well.

Prabhāsa-kṣetra, presented as a place where contact with saints and meritorious acts quickly bear fruit.

Dāna—specifically the gifting of a cow (go-dāna), received by a sage as part of dharmic purification.