Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

अपवित्रं भवेत्तासां मुखमेकं जुगुप्सितम् । शेषं शरीरं सर्वासां विशिष्टं तु सुरैः कृतम्

apavitraṃ bhavettāsāṃ mukhamekaṃ jugupsitam | śeṣaṃ śarīraṃ sarvāsāṃ viśiṣṭaṃ tu suraiḥ kṛtam

അവരുടെ വായ് മാത്രം അപവിത്രവും വെറുപ്പിക്കപ്പെടേണ്ടതുമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ശേഷിക്കുന്ന ശരീരം മുഴുവനും ദേവന്മാർ വിശിഷ്ടവും ഉത്തമവുമായി ആക്കി।

अपवित्रम्impure
अपवित्रम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअपवित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
भवेत्would be/becomes
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तासाम्of them
तासाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
मुखम्mouth/face
मुखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण
जुगुप्सितम्detestable
जुगुप्सितम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootगुप्स्/जुगुप्स् (धातु) → जुगुप्सित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
शेषम्the rest/remaining
शेषम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शरीरम्body
शरीरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सर्वासाम्of all (of them)
सर्वासाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण
विशिष्टम्distinguished/special
विशिष्टम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि+शिष् (धातु) → विशिष्ट (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
कृतम्made/done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (शरीरम्) इत्यस्य विधेय

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya; likely Sūta in the wider framing)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (frame implied)

Scene: A didactic tableau: the cow-mothers’ bodies shine with divine distinction, while the mouth is subtly marked as to-be-avoided; devas stand as guarantors of the rule, Brahmā presiding.

S
Suras (Devas)
G
Gomātaraḥ (cow-mothers)

FAQs

Sacred beings may still be described through ritual categories; holiness and ritual constraints can coexist in Purāṇic discourse.

Prabhāsakṣetra, where such dharmic distinctions are narrated as part of the site’s authoritative māhātmya.

An implied purity rule: the mouth is to be avoided as apavitra, while the rest is treated as sanctified.