Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43
रोचते मे न वासोऽत्र विप्राणां गृहमेधिनाम् । यत्र चोन्नामितं लिंगमृषितोयातटे शुभे । तत्र निर्मापय त्वष्टर्नगरं शिल्पिनां वर
rocate me na vāso'tra viprāṇāṃ gṛhamedhinām | yatra connāmitaṃ liṃgamṛṣitoyātaṭe śubhe | tatra nirmāpaya tvaṣṭarnagaraṃ śilpināṃ vara
ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഈ സ്ഥലത്ത് ഗൃഹസ്ഥ ബ്രാഹ്മണരുടെ വാസം എനിക്കു രുചിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ശുഭമായ ഋഷിതോയാ തീരത്ത് ലിംഗം ഉയർത്തി സ്ഥാപിച്ചിടത്ത്, ഹേ ത്വഷ്ടൃ, ശില്പികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവിടെ നഗരം നിർമ്മിക്ക।
Śiva (Īśvara/Śaṅkara)
Tirtha: Uṇṇata-Liṅga on the bank of Ṛṣitoyā (within Prabhāsa-kṣetra)
Type: kshetra
Listener: Viśvakarmā/Tvaṣṭṛ
Scene: Śiva indicates an auspicious river-bank where a Liṅga stands raised; he instructs the divine artisan to found a city there, implying a sacred topographic plan with shrine, river, and settlement boundary.
FAQs
Sacred geography has gradations: the innermost sanctum-zones demand renunciation and reverence, while habitation is directed to appropriate nearby areas.
Prabhāsa Kṣetra—specifically the auspicious bank of the Ṛṣitoyā where the Liṅga is described as ‘raised’ (unnāmita).
A practical dharma-rule for tīrtha settlement: do not house brāhmaṇa householders in the immediate sacred zone; establish the city at the Ṛṣitoyā bank near the raised Liṅga.