Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

स्नात्वा पश्चिमतः कुण्डे पुष्करे पापतस्करे । यत्र ब्रह्माऽयजत्पूर्वं यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः

snātvā paścimataḥ kuṇḍe puṣkare pāpataskare | yatra brahmā'yajatpūrvaṃ yajñairvipuladakṣiṇaiḥ

പശ്ചിമഭാഗത്തെ കുണ്ഡത്തിൽ—പാപങ്ങളെ കവർന്നെടുക്കുന്ന പുഷ്കര തീർത്ഥത്തിൽ—സ്നാനം ചെയ്ത്, അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് പൂർവ്വകാലത്ത് സമൃദ്ധ ദക്ഷിണയോടുകൂടി യജ്ഞങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച സ്ഥലത്ത്.

स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
पश्चिमतःfrom the west (side)
पश्चिमतः:
Adverbial (देश/दिक्-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक-तसिल् (ablatival adverb: 'from the west/westward side')
कुण्डेin the pond
कुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पुष्करेin Puṣkara
पुष्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेष्य-स्थाननाम
पापतस्करे(in the) sin-stealing (pond)
पापतस्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपाप + तस्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पापानां तस्करः = 'stealer of sins'); कुण्डस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-देशवाचक (relative adverb: where)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अयजत्performed sacrifice/worshipped
अयजत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adverbial (काल-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; साधन/प्रकार
विपुलदक्षिणैःwith abundant fees (dakṣiṇās)
विपुलदक्षिणैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeAdjective
Rootविपुल + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (दक्षिणा), तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्मधारयः (विपुलाः दक्षिणाः यस्मिन्/यैः)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Puṣkara-kunda (paścimataḥ kuṇḍe)

Type: kund

Scene: At the western side of the kṣetra lies a clear kunda named Puṣkara; pilgrims descend steps to bathe. In a visionary overlay, Brahmā is seen performing a grand yajña nearby, priests chanting, fire blazing, and heaps of dakṣiṇā being distributed.

P
Puṣkara
K
Kuṇḍa (western pond)
B
Brahmā
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā

FAQs

Snāna at a praised tīrtha, sanctified by Brahmā’s yajñas, is presented as a direct means of purification.

Puṣkara (the western kuṇḍa) within the Prabhāsa Kṣetra māhātmya framework.

Snāna in the western kuṇḍa at Puṣkara; remembrance of Brahmā’s yajña tradition with generous dakṣiṇā.