
ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് വഴിനിർദ്ദേശരൂപത്തിൽ പറയുന്നു—അഗസ്ത്യസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കോട്ട്, ഗവ്യൂതി അളവുകൾ പ്രകാരം നിർദ്ദേശിച്ച ദൂരത്തിൽ ബാലാദിത്യ/ബാലാർക എന്ന പ്രസിദ്ധ തീർത്ഥസ്ഥലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അധ്യായം സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ അടയാളങ്ങൾ, സപാടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലസൂചന എന്നിവ പറഞ്ഞ്, ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹിമ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കാരണകഥ—ഋഷി വിശ്വാമിത്രൻ ഈ സ്ഥലത്ത് വിദ്യ (പവിത്ര ജ്ഞാനശക്തി)യെ ആരാധിച്ച്, മൂന്ന് ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും, രവിരൂപ ദേവതയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിയമബദ്ധമായ സാധനയിലൂടെ സൂര്യനിൽ നിന്ന് സിദ്ധി ലഭിച്ചതോടെ, ദേവൻ ബാലാദിത്യ/ബാലാർക എന്ന നാമത്തിൽ ലോകപ്രസിദ്ധനാകുന്നു. ഫലശ്രുതി വ്യക്തം—‘പാപങ്ങളെ കവർന്നെടുക്കുന്നവൻ’ എന്ന നിലയിൽ ഈ ഭാസ്കരനെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ജീവപര്യന്തം ദാരിദ്ര്യം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരില്ല; പ്രഭാസ തീർത്ഥപരമ്പരയിൽ ദർശനം തന്നെ പുണ്യപ്രദമായ കർമ്മമായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि बालादित्यमिति श्रुतम् । अगत्स्यस्थानतः पूर्वे गव्यूतिद्वितयेन तु
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—തുടർന്ന്, ഹേ മഹാദേവീ, അഗസ്ത്യസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കോട്ട് രണ്ട് ഗവ്യൂതി ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘ബാലാദിത്യ’ എന്ന പ്രസിദ്ധസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം।
Verse 2
स्थानं सपाटिकानाम तस्यदक्षिणतः स्थितम् । गव्यूतिमात्रं देवेशि बालार्क इति विश्रुतम्
‘സപാടികാ’ എന്നൊരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അതിന്റെ തെക്കോട്ട്, ഹേ ദേവേശീ, ഒരു ഗവ്യൂതി ദൂരത്തിൽ ‘ബാലാർക’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 3
यत्र चाराधिता विद्या विश्वामित्रेण धीमता । संस्थाप्य लिंगत्रितयं प्रतिष्ठाप्य तथा रविम्
അവിടെ ധീമാനായ വിശ്വാമിത്രൻ വിദ്യയുടെ সাধന നടത്തി; മൂന്നു ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും, രവി (സൂര്യദേവൻ) നെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു।
Verse 4
विद्यायाः साधनं चक्रे सिद्धिं सूर्यादवाप्तवान् । बालादित्येति तेनासौ ततः ख्यातिमगात्प्रभुः
അവൻ ആ വിദ്യയെ সাধിച്ചു, സൂര്യദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു. അതിനാൽ ആ പ്രഭു ‘ബാലാദിത്യൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
Verse 5
तं दृष्ट्वा मानवो देवि भास्करपापतस्करम् । न दारिद्र्यमवाप्नोति यावज्जीवति मानवः
ഹേ ദേവി, പാപങ്ങളെ അപഹരിക്കുന്ന ആ ഭാസ്കരനെ (സൂര്യനെ) ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ജീവിക്കുന്ന കാലമൊട്ടും ദാരിദ്ര്യം പ്രാപിക്കുകയില്ല.
Verse 288
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बालार्कमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘ബാലാർകമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 288-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.