Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

उपवासो विनिर्द्दिष्टो विशेषाद्देवताश्रये । ब्राह्मणस्य त्वनशनं तपः परमिहोच्यते

upavāso vinirddiṣṭo viśeṣāddevatāśraye | brāhmaṇasya tvanaśanaṃ tapaḥ paramihocyate

ദേവതയുടെ ആശ്രയസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകമായി ഉപവാസം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണനു ഇവിടെ സമ്പൂർണ്ണ അനശനമാണ് പരമ തപസ്സെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

उपवासःfasting
उपवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
विनिर्दिष्टःprescribed, enjoined
विनिर्दिष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-निर्दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपवासः इत्यस्य विशेषणम्
विशेषात्especially
विशेषात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ/विशेषेण (especially) इत्यर्थे
देवताश्रयेin the refuge/abode of the deity
देवताश्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवता-आश्रय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; देवतायाः आश्रयः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
अनशनम्complete abstention from food
अनशनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तपःausterity
तपः:
Pradhana (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तपः इत्यस्य विशेषणम्
इहhere
इह:
Desha/Kaala-adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: here/in this context)
उच्यतेis said, is called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)

Unspecified (didactic voice within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (devatā-āśraya sthāna)

Type: kshetra

Scene: Inside a temple precinct: a brāhmaṇa devotee seated in austerity (anāśana), with japa-mālā and water pot, while priests perform simple worship; signage of ‘devatā-āśraya’ is conveyed through sanctum, dhvaja-stambha, and lamp-lit corridors.

D
Devatā-śraya (temple/holy abode)
B
Brāhmaṇa
U
Upavāsa
A
Anaśana

FAQs

The tīrtha/temple setting intensifies religious disciplines; fasting becomes a foremost austerity when done in the deity’s abode.

Not a single named site; the verse speaks of any devatā-śraya (sanctuary) within the broader Prabhāsa pilgrimage framework.

Upavāsa at deity-abodes; specifically, anaśana (complete fasting) is praised as highest tapas for brāhmaṇas.