Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सर्वकामप्रदं नृणां पूजितं विधिवन्नरैः । सप्तम्यां च विधानेन यः स्तोष्यति रविं नरः

Transliteration

sarvakāmapradaṃ nṛṇāṃ pūjitaṃ vidhivannaraiḥ | saptamyāṃ ca vidhānena yaḥ stoṣyati raviṃ naraḥ

Translation

ഇത് മനുഷ്യർക്കു സർവകാമഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതും, ജനങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നതുമാണ്. സപ്തമി തിഥിയിൽ വിധാനപ്രകാരം രവി (സൂര്യൻ)യെ സ്തുതിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ…

Word by Word

• सर्वकामप्रदम्: giver of all desires
• सर्वकामप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + प्रद (प्रातिपदिक); प्रद ← प्र + दा (धातु)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) — ‘सर्वान् कामान् प्रददाति’ इति उपपद-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्गे/पुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (च्यवनार्कम्/रविम् इत्यादि विशेष्ये)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• पूजितम्: worshipped
• पूजितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP, क्त); नपुंसकलिङ्गे/पुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• विधिवत्: according to proper rite
• विधिवत्: Sambandha (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय; विधि+वत्)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb) — ‘according to rule’

• नरैः: by men
• नरैः: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्

• सप्तम्याम्: on the seventh (day)
• सप्तम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; तिथ्यर्थे—‘on the seventh (lunar day)’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• विधानेन: by the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्तोष्यति: will praise
• स्तोष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• रविम्: the Sun
• रविम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘यः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्

Speaker

Śiva (continuation of ‘Īśvara uvāca’ in Adhyāya 279)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cyavanārka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims worship the Sun at a shrine at dawn on Saptamī, offering arghya, flowers, and lamps; the Sun’s rays crown the sanctum, signifying sarva-kāma-pradāna.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• Saptamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual performed with vidhī (proper method) and stuti (praise) becomes spiritually efficacious and yields both worldly and dharmic fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The context is Cyavanārka within Prabhāsa-kṣetra, praised as sarva-kāma-prada when worshipped correctly.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praise/worship of Ravi on Saptamī, performed ‘by vidhāna’ (prescribed procedure).