Adhyaya 269
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ മഹാദേവിയോട് ഒരു മഹാതീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നു—വിദുരന്റെ മഹാശ്രമം. ധർമ്മമൂർത്തിയായ വിദുരൻ അവിടെ ‘രൗദ്ര’ സ്വഭാവത്തിലുള്ള അതികഠിന തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചതായി വർണ്ണിക്കുന്നു. ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പവിത്രത ശൈവ അടിസ്ഥാനകൃത്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു—അവിടെ മഹാദേവലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു; അത് ‘ത്രിഭുവനേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം, സർവ്വലോകാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രാദേശിക പ്രകാശംപോലെ। ആ ലിംഗദർശനത്തിലൂടെ ഭക്തർ ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കുകയും പാപശാന്തി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് പറയുന്നു. ആ സ്ഥലം ‘വിദുരാട്ടാലക’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഗണങ്ങളും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്ന, ‘ദ്വാദശസ്ഥാനക’ സമുച്ചയമായ പുണ്യക്ഷേത്രം—മഹാപുണ്യമില്ലാതെ ദുർലഭം. അവിടെ മഴയില്ലായ്മയും അത്ഭുതക്ഷേത്രസ്വഭാവത്തിന്റെ അടയാളമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു; അവസാനം ദിവ്യലിംഗദർശനം പാപോപശമനത്തിന് ഉപകരിക്കുന്നതായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विदुरस्याश्रमं महत् । यत्राकरोत्तपो रौद्रं विदुरो धर्म मूर्त्तिमान्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അനന്തരം, ഹേ മഹാദേവി, വിധുരന്റെ മഹത്തായ ആശ്രമത്തിലേക്കു പോകണം; അവിടെ ധർമ്മമൂർത്തിയായ വിധുരൻ ഘോരതപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു.
Verse 2
प्रतिष्ठाप्य महादेवं लिंगं त्रिभुवनेश्वरम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि सर्वान्कामानवाप्नुयात्
അവിടെ ത്രിഭുവനേശ്വരനായ മഹാദേവന്റെ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ച്—ഹേ ദേവി—അത് ദർശിച്ചതുമാത്രത്തിൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും പ്രാപിക്കും.
Verse 3
विदुराट्टालकं नाम गणगंधर्वसेवितम् । द्वादशस्थानकं स्थानं नाल्पपुण्येन लभ्यते
ആ സ്ഥലത്തിന് ‘വിധുരാട്ടാലകം’ എന്ന നാമം; ശിവഗണങ്ങളും ഗന്ധർവരും അവിടെ സേവിക്കുന്നു. അത് ‘ദ്വാദശസ്ഥാനകം’ എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രം; അല്പപുണ്യത്തോടെ ലഭ്യമല്ല.
Verse 4
नावर्षणं भवेत्तत्र कदाचिदपि पार्वति । लिंगानि तत्र दिव्यानि पश्येत्पापोपशांतये
ഹേ പാർവതി, അവിടെ ഒരിക്കലും വരൾച്ച ഉണ്ടാകുകയില്ല. പാപശാന്തിക്കായി അവിടെയുള്ള ദിവ്യ ലിംഗങ്ങളെ ദർശിക്കണം.
Verse 269
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये विदुराश्रम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘വിധുരാശ്രമമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റി അറുപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.