
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ശൈവ ഉപദേശശൈലിയിൽ ഗന്ധർവേശ്വര മഹാത്മ്യം വിവരിക്കുന്നു. ഘനവാഹനൻ എന്ന ഗന്ധർവൻ വരം ലഭിച്ച് കൃതാർത്ഥനായി ഭക്തിയോടെ ശിവലിംഗം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആ ലിംഗം “ഗന്ധർവേശ്വര” എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; “ഗാന്ധർവ-ഫലദായകം” എന്ന്—ഗന്ധർവബന്ധിത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതായി—വ്യക്തമായി പറയുന്നു. അതിന്റെ സ്ഥാനം സോമേശന്റെ വടക്കിലും ദണ്ഡപാണിയുടെ സമീപത്തുമായി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആരാധനയ്ക്കുള്ള പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശം വരുന്നു—വരുണബന്ധിത ഭാഗത്ത് (വരദാ-വാരുണ-ഭാഗം), ധനുസ്സുകളുടെ “പഞ്ചകം” ഇടയിൽ ഉള്ള സ്ഥലത്ത്, പഞ്ചമി തിഥിയിൽ പൂജ ചെയ്താൽ ഉപാസകന്റെ ദുഃഖ-ക്ലേശങ്ങൾ നീങ്ങുമെന്ന് പറയുന്നു. അവസാനം കൊലോഫൺ പ്രകാരം ഇത് 81,000 ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസ ഖണ്ഡത്തിന്റെ ഏഴാം ഭാഗത്തും പ്രഭാസ-ക്ഷേത്ര-മാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ആദ്യ വിഭാഗത്തിലും ഉൾപ്പെടുന്ന അധ്യായമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Verse 2
ईश्वर उवाच । अथ लब्धवरस्तत्र कृतार्थो भक्तिसंयुतः । स्थापयामास लिंगं स गन्धर्वो घनवाहनः । सोमेशादुत्तरे भागे दंडपाणिसमीपतः । गन्धर्वेश्वरनामानं गान्धर्वफलदायकम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അനന്തരം അവിടെ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച് കൃതാർത്ഥനും ഭക്തിസമ്പന്നനുമായ ഗന്ധർവ്വൻ ഘനവാഹനൻ ഒരു ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. അത് സോമേശ്വരന്റെ ഉത്തരഭാഗത്ത്, ദണ്ഡപാണിയുടെ സമീപത്ത്, ‘ഗന്ധർവ്വേശ്വര’ എന്ന നാമത്തോടെ ഗന്ധർവ്വസംബന്ധ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ്।
Verse 26
वरदावारुणे भागे धनुषां पञ्चके स्थितम् । पञ्चम्यां पूजयित्वा च न दुःखी जायते नरः । इति श्री स्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशतितमो ऽध्यायः
വരദയുടെ വാരുണ ഭാഗത്ത്, അഞ്ചു ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പഞ്ചമി തിഥിയിൽ അവിടെ പൂജ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുഃഖത്തോടെ ജനിക്കുകയില്ല. ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡം, പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഗന്ധർവ്വേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന ആറാംപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപ്തം।