Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

तस्य पुत्रत्रयं जज्ञ ऋतुकालाभिगामिनः । एकतश्चद्वितश्चैव त्रितश्चैवेति भामिनि

tasya putratrayaṃ jajña ṛtukālābhigāminaḥ | ekataścadvitaścaiva tritaścaiveti bhāmini

അവനു മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ഋതുകാലത്തിൽ മാത്രമേ ഭാര്യാഗമനധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരായിരുന്നൂ. ഹേ ഭാമിനി, അവരുടെ പേരുകൾ ഏകത, ദ്വിത, ത്രിത എന്നായിരുന്നു.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्रत्रयम्three sons
पुत्रत्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र-त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; समास: त्रयः पुत्राः (द्विगु)
जज्ञेwere born
जज्ञे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (जज्ञे)
ऋतुकालाभिगामिनःthose who approached (women) in the proper season
ऋतुकालाभिगामिनः:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootऋतु + काल + अभिगामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समास: ऋतुकालम् अभिगच्छन्ति ये (उपपद-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे विशेषण)
एकतःEkata (name)
एकतः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootएकतस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नामरूप (proper name)
and
:
Discourse (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
द्वितःDvita (name)
द्वितः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वितस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नामरूप (proper name)
and
:
Discourse (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed; just
एव:
Discourse (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
त्रितःTrita (name)
त्रितः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रितस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नामरूप (proper name)
and
:
Discourse (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Discourse (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न/निपात (quotative particle)
भामिनिO fair lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Śiva (Īśvara), continuing narration to Pārvatī

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A calm domestic-genealogical tableau: a noble couple and three newborn princes, with subtle symbols of ṛtu-dharma (seasonal flowers, lunar calendar motif).

E
Ekata
D
Dvita
T
Trita
Ā
Ātreya
P
Pārvatī

FAQs

Even household life is sanctified by discipline—observing dharmic conduct (ṛtu-kāla) is praised as part of righteous living.

Indirectly, the verse sets up the Tritakūpa/Prabhāsa-kṣetra māhātmya narrative by introducing key figures.

A dharmic norm is stated: approaching conjugal relations in the proper season (ṛtu-kāla), as part of gṛhastha-dharma.