Adhyaya 238
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ഹിരണ്യാ നദിയുടെ മഹാത്മ്യം ഉപദേശിക്കുന്നു. നദിയെ പാപനാശിനി, പുണ്യദായിനി, സർവകാമപ്രദാ, ദാരിദ്ര്യാന്തകാരിണി എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. തീർത്ഥാചരണത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്ത ക്രമം പറയുന്നു—നദിയിലേക്കു സമീപിക്കുക, വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം നടത്തുക, പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡോദകാദി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക, പിന്നെ നിയമബദ്ധമായി ദാനംയും അതിഥിസത്കാരവും നടത്തുക. ഇങ്ങനെ ശരിയായി അനുഷ്ഠിച്ചാൽ തീർത്ഥയാത്രികൻ അക്ഷയ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുകയും പിതൃകൾ പാപത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പ്രത്യേകമായി, ഒരു യോഗ്യ ബ്രാഹ്മണനെ ഭോജനിപ്പിക്കൽ ഭാവശുദ്ധിയും പാത്രതയും മൂലം അനേകം ദ്വിജന്മാരെ ഭോജനിപ്പിച്ചതിന് തുല്യഫലം നൽകുന്നു എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അവസാനം ശിവാർപ്പണമായി വേദപാരംഗത ബ്രാഹ്മണന് ‘ഹേമരഥ’ (സ്വർണ്ണരഥ) ദാനം നിർദ്ദേശിച്ച്, അതിന്റെ ഫലം വിപുല തീർത്ഥയാത്രകളുടെ പുണ്യഫലത്തോട് ഉപമിക്കുന്നു।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यां पापनाशिनीम् । सर्वकामप्रदां पुण्यां दारिद्र्यस्यांतकारिणीम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് പാപനാശിനിയായ ഹിരണ്യാ (നദി) യിലേക്കു പോകണം; അവൾ പുണ്യദായിനി, സർവകാമപ്രദായിനി, ദാരിദ്ര്യനിവാരിണി।
Verse 2
तत्र स्नात्वा विधानेन कृत्वा पिंडोदक क्रियाम् । प्राप्नुयादक्षयांल्लोकान्पितॄनुद्धृत्य पापतः
അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡോദക (പിണ്ഡതർപ്പണം) കർമ്മം നിർവഹിച്ചാൽ, പിതൃകളെ പാപത്തിൽ നിന്ന് ഉദ್ಧരിച്ച് അക്ഷയ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 3
एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । तेनायुतसहस्रं हि भोजितं स्याद्द्विजन्मनाम्
അവിടെ പ്രശംസിതവ്രതനായ ഒരൊറ്റ ബ്രാഹ്മണനെയെങ്കിലും ഭോജനിപ്പിച്ചാൽ, അതിലൂടെ പത്തു ആയിരം ദ്വിജന്മാരെ ഭോജനിപ്പിച്ചതിന് തുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 4
तत्र हेमरथा देयो ब्राह्मणे वेदपारगे । विधिना शिवमुद्दिश्य यात्रायुतफलं लभेत्
അവിടെ വേദപാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണരഥം ദാനം ചെയ്യണം; വിധിപൂർവ്വം ശിവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് സമർപ്പിച്ചാൽ പത്തു ആയിരം തീർത്ഥയാത്രകളുടെ തുല്യഫലം ലഭിക്കും।
Verse 238
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हिरण्यानदीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഹിരണ്യാ നദിയുടെ മഹിമാവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള 238-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।