Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

करालो विकटो मुंडः पुरुषः कृष्णपिंगलः । सम्मार्जनी महाकेतुर्जपापुष्पावतंसकः

karālo vikaṭo muṃḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇapiṃgalaḥ | sammārjanī mahāketurjapāpuṣpāvataṃsakaḥ

ഒരു പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ഭയാനകൻ, വികടൻ, മുണ്ഡിതശിരസ്സൻ, കൃഷ്ണപിംഗള വർണ്ണൻ. അവന്റെ കൈയിൽ ചൂലും മഹാധ്വജവും ഉണ്ടായിരുന്നു; ജപാ (ചെമ്പരത്തി) പുഷ്പമാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

karālaḥterrible, gaping-toothed
karālaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
vikaṭaḥhideous, grotesque
vikaṭaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvikaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
muṇḍaḥshaven-headed, bald
muṇḍaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
puruṣaḥa man/person
puruṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kṛṣṇa-piṃgalaḥblack-and-tawny
kṛṣṇa-piṃgalaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक) + piṃgala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृष्णश्च पिङ्गलश्च/कृष्णपिङ्गलः)
sammārjanīa broom
sammārjanī:
Karta (Appositional/नाम)
TypeNoun
Rootsammārjanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
mahā-ketuḥa great banner/standard
mahā-ketuḥ:
Karta (Appositional/नाम)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ketu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् केतुः)
japā-puṣpa-avataṃsakaḥwearing hibiscus flowers as an ornament
japā-puṣpa-avataṃsakaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjapā (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + avataṃsaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (जपापुष्पस्य अवतंसकः = having hibiscus-flowers as an ornament)

Narrator (contextual Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetramāhātmya; traditionally Sūta)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A grim, shaven-headed, dark-tawny figure manifests suddenly, holding a broom and a tall banner, hibiscus garland vivid against his austere form—an embodied omen of dissolution.

K
Kāla (implied via description)
J
japāpuṣpa (hibiscus)
M
mahāketu (banner)

FAQs

The Purāṇa externalizes destiny as a visible omen: Kāla’s terrifying form warns that decline begins subtly and then becomes unmistakable.

Prabhāsa-kṣetra; the māhātmya situates these omens within the sacred precincts associated with the Prabhāsa tīrtha.

None; the verse is descriptive of an ominous apparition.