Adhyaya 216
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് സംക്ഷിപ്തമായി ഒരു ശൈവ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം പറയുന്നു. മാർകണ്ഡേശ്വരത്തിന്റെ വടക്കായി പതിനഞ്ച് ധനുസ്സ് ദൂരത്ത് ‘ഗൗതമേശ്വര’ എന്ന ശ്രേഷ്ഠ ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഗുരുഹത്യയുടെ പാപവും ദുഃഖവും കൊണ്ട് പീഡിതനായ ഗൗതമ ഋഷി അവിടെ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് തപസ്സും പൂജയും നടത്തി ആ പാപഭാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായതായി കഥ പറയുന്നു. അതിനാൽ ആ സ്ഥലം പ്രായശ്ചിത്തത്തിന്റെയും ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെയും വിശേഷ കേന്ദ്രമായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. യാത്രികർക്കുള്ള വിധി—നദിയിൽ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം സ്നാനം, ലിംഗത്തിന് യഥാവിധി ആരാധന, കൂടാതെ കപിലാ പശുവിന്റെ ദാനം. ഇതിലൂടെ പഞ്ചമഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമോചനം ലഭിച്ച് പാവിത്ര്യവും അവസാനം മോക്ഷവും പ്രാപ്യമാകുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । मार्कण्डेश्वरतो देवि उत्तरे लिंगमुत्तमम् । धनुषां पञ्चदशभिर्गौतमेश्वरनामकम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവീ! മാർകണ്ഡേശ്വരത്തിന്റെ വടക്കായി പതിനഞ്ച് ധനുസ്സിന്റെ അകലത്തിൽ ‘ഗൗതമേശ്വരം’ എന്ന ഉത്തമ ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।
Verse 2
गुरुं हत्वा पुरा देवि गौतमः पापदुःखितः । तत्र लिंगं प्रतिष्ठाप्य तस्मात्पापाद्व्यमुच्यत
ഹേ ദേവീ! പുരാകാലത്ത് ഗുരുവധം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഗൗതമൻ പാപദുഃഖത്തിൽ പീഡിതനായി; അവിടെ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി।
Verse 3
यस्तत्र कपिलां दद्यात्स्नात्वा नद्यां विधानतः । संपूज्य विधिवल्लिंगं मुच्यते पञ्चपातकैः
അവിടെ നദിയിൽ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് കപിലാ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്ത്, വിധിപ്രകാരം ലിംഗത്തെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കുന്നവൻ പഞ്ചമഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।
Verse 216
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ ഭാഗത്തിൽ ‘ഗൗതമേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന 216-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।