Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

वसिष्ठतनयान्हत्वा तत्र कौशिकसत्तमः । स्थापयामास तल्लिंगं मुक्तपापस्ततोऽभवत्

vasiṣṭhatanayānhatvā tatra kauśikasattamaḥ | sthāpayāmāsa talliṃgaṃ muktapāpastato'bhavat

വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രന്മാരെ വധിച്ച ശേഷം, അവിടെ ശ്രേഷ്ഠനായ കൗശികൻ ആ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു; അതിനുശേഷം അവൻ പാപമുക്തനായി.

वसिष्ठतनयान्the sons of Vasiṣṭha
वसिष्ठतनयान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वसिष्ठस्य तनयाः)
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having slain’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
कौशिकसत्तमःthe best of the Kauśikas
कौशिकसत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिक + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (कौशिकः सत्तमः)
स्थापयामासestablished/installed
स्थापयामास:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिजन्त-धातु (स्थापयति)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मुक्तपापःfreed from sin
मुक्तपापः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुक्त + पाप (प्रातिपदिक; मुच्-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कौशिकसत्तमः); समासः—बहुव्रीहिः (यस्य पापं मुक्तम् सः)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb), ‘then/thereupon’
अभवत्became
अभवत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Īśvara (Śiva) (continued context)

Tirtha: Kauśikeśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Kauśika, burdened by the killing of Vasiṣṭha’s sons, establishes a Śiva-liṅga at Prabhāsa; the atmosphere shifts from violent aftermath to solemn consecration—water pots, bilva leaves, fire offerings—ending in his release from sin.

V
Vasiṣṭha
K
Kauśika (Viśvāmitra)
K
Kauśikeśvara-liṅga
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Even severe transgression is shown as remediable through repentance expressed as Śiva-liṅga installation and devotion within a sanctified kṣetra.

Kauśikeśvara, connected to Kauśika’s (Viśvāmitra’s) liṅga-pratiṣṭhā in Prabhāsa-kṣetra.

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing a Śiva-liṅga) is presented as a purificatory act leading to release from sin.