Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

कस्यचित्त्वथ कालस्य प्रबुद्धो मुनिसत्तमः । अपश्यत्पांसुभिर्व्याप्तं तत्सर्वं शिवमन्दिरम्

kasyacittvatha kālasya prabuddho munisattamaḥ | apaśyatpāṃsubhirvyāptaṃ tatsarvaṃ śivamandiram

കുറച്ച് കാലത്തിന് ശേഷം മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ഉണർന്നു; അപ്പോൾ ആ മുഴുവൻ ശിവമന്ദിരവും പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ടു.

कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकस्यचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: क + चित्)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; विशेषण (कालस्य)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (emphatic/contrast particle)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक
कालस्यof time; after a time
कालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
प्रबुद्धःawakened; roused
प्रबुद्धः:
Kriya (Predicative state/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootप्र- बुध् (धातु) + प्रबुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
मुनिसत्तमःthe best of sages
मुनिसत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिकौ)
Formतत्पुरुष-समास (मुनिषु सत्तमः = best among sages); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पांसुभिःwith dust
पांसुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपांसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
व्याप्तम्pervaded; covered
व्याप्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-आप् (धातु) + व्याप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (शिवमन्दिरम्)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सर्वम्)
सर्वम्entire; all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (शिवमन्दिरम्)
शिवमन्दिरम्Śiva-temple
शिवमन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + मन्दिर (प्रातिपदिकौ)
Formतत्पुरुष-समास (शिवस्य मन्दिरम् = temple of Śiva); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (dust-covered Śiva-mandira)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: The sage awakens from long meditation and beholds the Śiva temple entirely blanketed in dust; his gaze mixes sorrow and resolve, as if preparing to restore the shrine.

Ś
Śiva-mandira (Śiva temple)
M
Muni (sage)

FAQs

Awakening is followed by responsibility—seeing neglect of a sacred place becomes a call to restore and worship.

Prabhāsakṣetra, through the motif of a hidden/covered Śiva shrine awaiting renewed devotion.

No explicit rite; it prepares for the practical act of clearing the area to make worship possible.