Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35
रत्निमात्रप्रमाणं च पितृतीर्थं तु संस्कृतम् । उपमूले तथा लूनाः प्रस्तरार्थे कुशोत्तमाः । तथा श्यामाकनीवारा दूर्वाश्च समुदाहृताः । स्व कीर्तिमतां श्रेष्ठो बहुकेशः प्रजापतिः
ratnimātrapramāṇaṃ ca pitṛtīrthaṃ tu saṃskṛtam | upamūle tathā lūnāḥ prastarārthe kuśottamāḥ | tathā śyāmākanīvārā dūrvāśca samudāhṛtāḥ | sva kīrtimatāṃ śreṣṭho bahukeśaḥ prajāpatiḥ
രത്നി-പ്രമാണം (ഒരു ബിട്ട) അനുസരിച്ച് പിതൃതീർത്ഥം സംസ്കരിച്ച് ഒരുക്കണം. കർമാധാരം (പ്രസ്തരാർത്ഥം) ഒരുക്കാൻ വേറിനടുത്ത് മുറിച്ച കുശാഗ്രാസം ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു; ശ്യാമാകം, നീവാരം, ദൂർവയും പ്രശംസിതമാണ്. കീർത്തിമാന്മാരിൽ ‘ബഹുകേശ’ പ്രജാപതി ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Tirtha: Pitṛ-tīrtha (within Prabhāsa)
Type: ghat
Scene: A priest measures a square/oblong pitṛ-tīrtha space with a forearm-span (ratni), arranging kuśa bundles cut near the root as a ritual base; nearby are sheaves of dūrvā and kāśa, and bowls of śyāmāka and nīvāra grains; a caption-like presence of Prajāpati Bahukeśa as a venerable figure in the background.
FAQs
Śrāddha is sustained by sanctified space and sanctified materials; even grasses become sacred through Purāṇic memory and ritual order.
The verse explains the preparation of a Pitṛtīrtha within the Prabhāsa Kṣetra ritual setting.
Prepare a Pitṛtīrtha of ratni-measure and use kuśa cut near the root for the ritual base; dūrvā and other specified grasses are also approved.