Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

कस्मिन्वासरभागे तु श्राद्धकृच्छ्राद्धमाचरेत् । अस्मिन्सरस्वती तीर्थे प्रभासक्षेत्र उत्तमे

Transliteration

kasminvāsarabhāge tu śrāddhakṛcchrāddhamācaret | asminsarasvatī tīrthe prabhāsakṣetra uttame

Translation

ഈ സരസ്വതീ തീർത്ഥത്തിൽ, അത്യുത്തമമായ പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിൽ, ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ ദിവസത്തിലെ ഏത് ഭാഗത്ത് ശ്രാദ്ധകർമ്മം ആചരിക്കണം?

Word by Word

• कस्मिन्: in which
• कस्मिन्: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• वासर-भागे: in the part of the day
• वासर-भागे: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: वासर (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (वासरस्य भागः)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः/विरोध-विशेषकः (but/indeed)

• श्राद्ध-कृत्: one who performs śrāddha
• श्राद्ध-कृत्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (श्राद्धं करोति इति)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• आचरेत्: should perform
• आचरेत्: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशवाचक-सर्वनाम

• सरस्वती-तीर्थे: at the Sarasvatī ford (tīrtha)
• सरस्वती-तीर्थे: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरस्वत्याः तीर्थम्)

• प्रभास-क्षेत्रे: in the Prabhāsa region
• प्रभास-क्षेत्रे: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य क्षेत्रम्)

• उत्तमे: excellent/supreme
• उत्तमे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (क्षेत्रे/तीर्थे इत्यस्य)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarasvatī-tīrtha (Prabhāsa)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A priest points to the sun’s position indicating the proper part of the day; Devī gestures inquisitively; the Sarasvatī-tīrtha steps and coastal light suggest a specific muhūrta.

Characters & Entities

• Sarasvatī tīrtha
• Prabhāsa Kṣetra
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is not only about place but also proper timing; śrāddha requires correct observance of time and setting.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sarasvatī tīrtha within the excellent Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse asks about the correct daily time-slot for performing śrāddha at this tīrtha.