Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं कुण्डं दक्षिणेन कृतस्मरात् । कामकुंडेति वै नाम यत्रोद्भूतः पुनः स्मरः
īśvara uvāca | tatraiva saṃsthitaṃ kuṇḍaṃ dakṣiṇena kṛtasmarāt | kāmakuṃḍeti vai nāma yatrodbhūtaḥ punaḥ smaraḥ
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—കൃതസ്മരത്തിന്റെ തെക്കുവശത്ത് അവിടെയേ ഒരു കുണ്ടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ പേര് ‘കാമകുണ്ടം’; കാരണം അവിടെയേ സ്മരൻ (കാമൻ) വീണ്ടും ഉദ്ഭവിച്ചു।
Īśvara (Śiva)
Tirtha: Kāmakuṇḍa
Type: kund
Scene: Śiva (Īśvara) indicates a pond south of Kṛtasmara; the kuṇḍa glows with sanctity as Kāma is shown ‘arising again’ symbolically from its waters.
FAQs
Holy geography is mapped through divine speech: a tīrtha’s name and power arise from the sacred event remembered there.
Kāmakuṇḍa, a pond located south of Kṛtasmara in Prabhāsa-kṣetra.
This verse identifies the tīrtha; ritual details (like snāna and dāna) appear in subsequent verses.