Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

तदष्टादश चैकं च सहस्राणीह पठ्यते । स्वर्णहंससमायुक्तं यो दद्यादयने परे । स सिद्धिं लभते मुख्यां शिवलोके च संस्थितिम्

tadaṣṭādaśa caikaṃ ca sahasrāṇīha paṭhyate | svarṇahaṃsasamāyuktaṃ yo dadyādayane pare | sa siddhiṃ labhate mukhyāṃ śivaloke ca saṃsthitim

ഇത് ഇവിടെ പതിനെട്ടായിരത്തി ഒന്ന് (ശ്ലോകങ്ങൾ) ആയി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു। ശുഭമായ അയനസംക്രമണ സമയത്ത് സ്വർണഹംസസഹിതം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ച് ശിവലോകത്തിൽ സ്ഥിരനില നേടുന്നു।

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
अष्टादशeighteen
अष्टादश:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टादश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular) (संख्यावाचक); द्विगु-समासः (अष्ट + दश)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
इहhere
इह:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb: “here”)
पठ्यतेis recited/read
पठ्यते:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), कर्मणि-प्रयोग (Passive)
स्वर्णहंससमायुक्तम्accompanied with golden swans
स्वर्णहंससमायुक्तम्:
Karma (Object of ‘दद्यात्’ with implied ‘दानम्/वस्तु’)
TypeAdjective
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक) + हंस (प्रातिपदिक) + समायुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्णहंसैः समायुक्तम् = accompanied by golden swans)
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अयनेat the solstice (ayana)
अयने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
परेin the later/other (solstice)
परे:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); ‘अयने’ इति विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
सिद्धिम्attainment; success
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
मुख्याम्chief; principal
मुख्याम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘सिद्धिम्’ इति विशेषणम्
शिवलोकेin Śiva’s world
शिवलोके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
संस्थितिम्abode; stable state
संस्थितिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: At solstice dawn in Prabhāsa, a donor offers a golden swan icon on a tray before a Śiva-liṅga; priests chant; the sea and temple spire glow; the mood is serene and liberative.

Ś
Śiva
A
ayana (solstitial rite-time)
S
svarṇa-haṃsa (golden swan)

FAQs

Right giving (dāna) performed at sacred times, with pure intent, becomes a direct cause for exalted spiritual attainment and proximity to Śiva.

The teaching is situated within the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, implying the broader sanctity of Prabhāsa as the field where such merits are proclaimed.

Dāna at ayana (a solstitial sacred time), specifically a gift ‘accompanied by a golden swan’ (svarṇa-haṃsa-sahita dāna).