Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

षोडशैव स्वरा ये तु आद्याः सृष्टयंतकाः प्रिये । कालस्यावयवास्ते च विज्ञेयाः कालवेदिभिः

ṣoḍaśaiva svarā ye tu ādyāḥ sṛṣṭayaṃtakāḥ priye | kālasyāvayavāste ca vijñeyāḥ kālavedibhiḥ

പ്രിയേ, സൃഷ്ടിയെ ആരംഭിപ്പിക്കുകയും അന്തത്തിലേക്കും നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആ പതിനാറു ആദ്യസ്വരങ്ങൾ കാലത്തിന്റെ അവയവങ്ങളാണ്; കാലവിദർ അവയെ അങ്ങനെ തന്നെ അറിയണം।

षोडशsixteen
षोडश:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; विशेषण (numeral used adjectivally)
एवindeed/only
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
स्वराःvowels/sounds
स्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (masc. nom. pl.)
येwhich
ये:
Anvaya (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun, masc. nom. pl.)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
आद्याःprimordial/first
आद्याः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (masc. nom. pl.)
सृष्टि-अन्तकाःbringing creation to an end (i.e., up to dissolution)
सृष्टि-अन्तकाः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (masc. nom. pl.; ending/terminating creation)
प्रियेO beloved (Goddess)
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; सम्बोधनपद (voc. sg.)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (gen. sg.)
अवयवाःparts, components
अवयवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc. nom. pl.)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative pronoun, masc. nom. pl.)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विज्ञेयाःare to be known
विज्ञेयाः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + यत्/अनीय (कृदन्त)
Formकर्तव्यता/विधिलिङ्गार्थे कृदन्त (gerundive/अनीय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (masc. nom. pl.; to be known)
काल-वेदिभिःby those who know time
काल-वेदिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + वेदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण/कर्तृवाचक (instr. pl.; by knowers of time)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Īśvara teaches that sixteen primordial svaras—creative and terminal—are limbs of Time, recognized by those who know kāla.

S
Svara
K
Kāla

FAQs

Sound and time are sacred principles: the ordered power of vibration (svara) is presented as integral to cosmic time.

Prabhāsakṣetra is the contextual locus of this instruction, enhancing its sanctity within the Māhātmya.

No explicit rite; it implicitly supports mantra-śravaṇa/japa and time-aware worship.