Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महा देवि लिंगं तद्भरतेश्वरम् । तस्मादुत्तरकोणस्थं नातिदूरं व्यवस्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahā devi liṃgaṃ tadbharateśvaram | tasmāduttarakoṇasthaṃ nātidūraṃ vyavasthitam

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ, ഹേ മഹാദേവി, ‘ഭരതേശ്വരം’ എന്ന ആ ലിംഗത്തിലേക്കു പോകണം; അത് അവിടെ നിന്ന് വടക്കേ കോണിൽ അതിദൂരമല്ല।

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (काल/अनन्तर adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
महाgreat
महा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; ‘देवि’ विशेषण
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Addressee/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Demonstrative/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘भरतेश्वरम्’ विशेषण/निर्देशक
भरतेश्वरम्(called) Bharateśvara
भरतेश्वरम्:
Karma (Appositional object/कर्म)
TypeNoun
Rootभरत-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—भरतस्य ईश्वरः
तस्मात्from there
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-अव्ययीभाव/अव्ययप्रयोग)
Formअव्यय (अपादानार्थे ‘from there’)
उत्तरकोणस्थम्situated in the northern corner
उत्तरकोणस्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर-कोण-स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—उत्तरकोणे स्थितम्; ‘लिङ्गम्’ विशेषण
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध particle)
अतिदूरम्very far
अतिदूरम्:
Visheshana (Extent/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतिदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावः—अति + दूर; ‘व्यवस्थितम्’/‘लिङ्गम्’ विशेषण
व्यवस्थितम्situated/placed
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थित’ = placed/located

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Bharateśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) speaks to Devī, pointing north; a pilgrim path leads from one shrine to another; the Bharateśvara liṅga appears ahead, not far away, amid coastal vegetation and temple flags.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
B
Bharateśvara Liṅga

FAQs

The Māhātmya frames pilgrimage as a mapped spiritual discipline, where each shrine is approached in sequence with reverence.

Bharateśvara Liṅga within Prabhāsakṣetra.

A directive to visit (gacchet) the Bharateśvara liṅga; no further rite is specified in this verse.