Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 109

आह्लादकारिणी पुंसां स्त्रीणां चातीव वल्लभा । धनधान्यजनोपेतं नारीनरशताकुलम् । पूपकैस्तु कुलं तस्या जायते नात्र संशयः

āhlādakāriṇī puṃsāṃ strīṇāṃ cātīva vallabhā | dhanadhānyajanopetaṃ nārīnaraśatākulam | pūpakaistu kulaṃ tasyā jāyate nātra saṃśayaḥ

ഇത്തരം നൈവേദ്യങ്ങൾ പുരുഷന്മാർക്ക് ആഹ്ലാദം നൽകുകയും സ്ത്രീകൾക്ക് അത്യന്തം പ്രിയവുമാകുന്നു. അവളുടെ ഗൃഹം ധനം-ധാന്യം-ജനസമൃദ്ധിയോടെ, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീപുരുഷന്മാരാൽ നിറയും. ഈ പൂപ്പികകളുടെ ദാനത്താൽ അവളുടെ വംശം നിശ്ചയമായി വർധിക്കും; സംശയമില്ല.

āhlāda-kāriṇīcausing delight
āhlāda-kāriṇī:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāhlāda (प्रातिपदिक) + kāriṇī (कृदन्त-प्रातिपदिक; √kṛ (धातु) + ṇini)
Formतत्पुरुष-समास, णिनि-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem nom sg)
puṃsāmof men
puṃsām:
Sambandha (Beneficiary/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpuṃs (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (masc gen pl)
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (Beneficiary/षष्ठी)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (fem gen pl)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
atīvavery; exceedingly
atīva:
Sambandha (Degree/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअत्यर्थक-अव्यय (intensifying adverb)
vallabhādear; beloved
vallabhā:
Vidhi (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootvallabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (fem nom sg)
dhana-dhānya-jana-upetamendowed with wealth, grain, and people
dhana-dhānya-jana-upetam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhana (प्रातिपदिक) + dhānya (प्रातिपदिक) + jana (प्रातिपदिक) + upeta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √i (धातु) + upa- (उपसर्ग) + kta)
Formतत्पुरुष-समास, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
nārī-nara-śata-ākulamcrowded with hundreds of women and men
nārī-nara-śata-ākulam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnārī (प्रातिपदिक) + nara (प्रातिपदिक) + śata (संख्या-प्रातिपदिक) + ākula (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नारीनरशतैः आकुलम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
pūpakaiḥby/with cakes
pūpakaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpūpaka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (masc instrumental pl)
tuindeed; but
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
kulamfamily; lineage
kulam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (neuter nom/acc sg)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (pronoun; fem gen sg)
jāyateis born; arises
jāyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (3rd sg Ā)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
atrahere; in this matter
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (masc nom sg)

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: After offering pūpikās, a household scene blossoms: granaries full, servants attending, family members gathered—symbolic visualization of dāna-phala arising from Prabhāsa devotion.

S
Sāvitrī

FAQs

Food-giving as dharma is portrayed as generating social harmony, prosperity, and continuity of lineage.

Prabhāsa-kṣetra, where such dāna is praised with special fruits.

The verse highlights the fruit of offering sweet cakes (pūpaka/pūpaka-dāna), implying their preparation and gifting as part of the rite.