Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 144

अष्टाक्षरस्थिता चाहं जगद्व्याप्तं मया त्विदम् । माताऽहं सर्ववेदानां वेदैः सर्वैरलङ्कता

aṣṭākṣarasthitā cāhaṃ jagadvyāptaṃ mayā tvidam | mātā'haṃ sarvavedānāṃ vedaiḥ sarvairalaṅkatā

ഞാൻ അഷ്ടാക്ഷരീ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഈ സമസ്ത ലോകവും എന്നാൽ വ്യാപ്തമാണ്. ഞാൻ സർവ്വവേദങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; എല്ലാ വേദവാക്യങ്ങളാലും അലങ്കൃതയും പ്രമാണിതയും ആകുന്നു।

अष्टाक्षरस्थिताsituated in the eight-syllable (mantra)
अष्टाक्षरस्थिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; तत्पुरुषः (अष्टाक्षरे स्थिताः = situated in eight syllables)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्
व्याप्तम्pervaded
व्याप्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√आप्/√व्याप् (धातु) + क्त (कृदन्त; व्याप्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः (pervaded)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent-instrumental/कर्ता-करणभाव)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; सर्वनाम
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (indeed/but)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम
माताmother
माता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचनम्; सर्वनाम
सर्ववेदानाम्of all the Vedas
सर्ववेदानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (सर्वेषां वेदानाम्)
वेदैःby the Vedas
वेदैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्; वेदैः इति विशेषणम्
अलङ्कताadorned
अलङ्कता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√अलङ्कृ (धातु) + क्त (कृदन्त; अलङ्कृत)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः (adorned)

Gāyatrī (personified Devī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A radiant Devī/mantra-personification appears above the Prabhāsa shrine, letters of an eight-syllable mantra forming a halo; the world-map/cosmos is shown as suffused by her light, while Vedic ṛṣis hold palm-leaf Vedas as ornaments around her.

G
Gāyatrī
V
Veda(s)

FAQs

The Devī is presented as mantra-embodied and all-pervading; honoring her is honoring the Vedas themselves.

Prabhāsa Kṣetra (the sacred region of Prabhāsa) within the Prabhāsa Khaṇḍa.

No direct rite is prescribed here; the verse establishes Gāyatrī’s mantra-form and Vedic supremacy as the basis for later japa and homa merits.