Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 163

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नासत्येश्वराश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye nāsatyeśvarāśvineśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma triṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രി സംഹിതയിൽ, സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘നാസത്യേശ്വര–അശ്വിനേശ്വര മഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 163-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्तिसूचक

• श्रीस्कांदे: in the venerable Skānda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कान्द (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + पुराण (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु (81,000)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• नासत्येश्वराश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the greatness of Nāsatyeśvara and Aśvineśvara
• नासत्येश्वराश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नासत्येश्वर + अश्विनेश्वर + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व (नासत्येश्वरश्च अश्विनेश्वरश्च) + तत्पुरुष (…माहात्म्यवर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; नाम-निपात

• त्रिषष्ट्युत्तरशततमः: one hundred and sixty-fourth
• त्रिषष्ट्युत्तरशततमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रिषष्टि + उत्तर + शततम (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक-समास (त्रिषष्टेः उत्तरः = 64th) + क्रमवाचक

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual redactor/traditional compiler voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāsatyeśvara and Aśvineśvara (chapter topic)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing frame: scribal colophon announcing the end of Chapter 163 on Nāsatyeśvara and Aśvineśvara; palm-leaf or paper folio with decorative borders.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra
• Nāsatyeśvara
• Aśvineśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally seals the authority and continuity of the Prabhāsakṣetra Māhātmya tradition by marking the completion of a chapter praising specific Śaiva tirthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the shrines/lingas known as Nāsatyeśvara and Aśvineśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; this is a concluding colophon naming the section and chapter.