Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

इति संक्षेपतः प्रोक्तं सावित्रीशमहोदयम् । शृणुयाद्यस्तु मतिमान्स मुक्तः पातकैर्भवेत्

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ sāvitrīśamahodayam | śṛṇuyādyastu matimānsa muktaḥ pātakairbhavet

ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി സാവിത്രീശന്റെ മഹോദയം പ്രസ്താവിച്ചു. വിവേകമുള്ളവൻ ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक (quotative/thus)
संक्षेपतःbriefly
संक्षेपतः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसंक्षेप (प्रातिपदिक)
Formतद्धितान्त अव्यय; तसिल्-प्रत्यय (ablatival adverb) — 'संक्षेपतः' = संक्षेपेण/संक्षेपात्
प्रोक्तम्has been stated
प्रोक्तम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'said/declared'
सावित्रीश-महोदयम्the great glory of Sāvitrīśa
सावित्रीश-महोदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसावित्रीश (प्रातिपदिक) + महोदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सावित्रीशस्य महोदयम्)
शृणुयात्should hear
शृणुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (he should hear)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)
मतिमान्intelligent
मतिमान्:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifies यः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; संकेत/अन्वय सर्वनाम (correlative pronoun)
मुक्तःfreed
मुक्तः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'freed'
पातकैःfrom sins
पातकैः:
Hetu/Apadana (From sins/हेतु-अपादान)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (would become)

Narrator

Tirtha: Sāvitrīśa/Sāvitrīśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: General audience implied; framed within Devī-addressed narration

Scene: A small assembly of pilgrims seated near a shrine and pond, listening to a reciter reading the Sāvitrīśa mahatmya; a subtle aura of cleansing light surrounds listeners; the shrine of Śaṅkara stands behind.

S
Sāvitrīśa (Śiva)

FAQs

Devotional listening (śravaṇa) to a kṣetra’s māhātmya is itself a dharmic act that purifies and reforms the listener.

Sāvitrīśa’s sacred presence within Prabhāsakṣetra (Brahmakuṇḍa-associated māhātmya).

Śravaṇa—hearing/recitation-listening of the māhātmya—is presented as the effective practice.