Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

एतल्लिंगं सुरश्रेष्ठ यन्मया निर्मितं तव । एतद्ये भक्तिसंयुक्ताः पश्यंति प्राणिनो भुवि

Transliteration

etalliṃgaṃ suraśreṣṭha yanmayā nirmitaṃ tava | etadye bhaktisaṃyuktāḥ paśyaṃti prāṇino bhuvi

Translation

“ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിനക്കായി നിർമ്മിച്ച ഈ ലിംഗത്തെ—ഭൂമിയിൽ ഭക്തിയോടെ ദർശിക്കുന്ന ജീവികൾ…”

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (this)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सुरश्रेष्ठ: O best of gods
• सुरश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां श्रेष्ठः)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun) referring to लिङ्गम्

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृकरण-प्रयोग (by me)

• निर्मितम्: made
• निर्मितम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि + मि (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'made/constructed' (qualifying यत्/लिङ्गम्)

• तव: for you
• तव: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; 'for you/of you'

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; demonstrative 'this' (correlative to यत्)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; relative pronoun 'those who'

• भक्तिसंयुक्ताः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + संयुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (भक्त्या संयुक्ताः)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) (पश्य)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; 'see'

• प्राणिनः: living beings
• प्राणिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक: भुव्/भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; 'on earth'

Speaker

Dharmarāja (Yama)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-kṛta Liṅga (liṅga made by Dharmarāja)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Dharmarāja points to or presents the liṅga he fashioned for Śiva, speaking of devotees who behold it on earth; the liṅga is central, sanctified, and radiant.

Characters & Entities

• Dharmarāja (Yama)
• Śiva
• Liṅga (Yameśvara)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional darśana of a Śiva-liṅga at a tīrtha is itself a potent act of dharma, opening the way for purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Yameśvara liṅga in Prabhāsa-kṣetra, established by Dharmarāja.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (beholding) of the liṅga with bhakti is highlighted as the key devotional act.