
ഈശ്വരൻ മഹാദേവിയോട് “മൂന്നാം മഹാ പുഷ്കര”ത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. അതിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, ഈശാന ദിക്കിനടുത്തായി, ‘പുഷ്കര’ എന്ന പേരിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ കുളം കാണിച്ചുതരുന്നു. മധ്യാഹ്നത്തിൽ അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് പൂജ ചെയ്തുവെന്ന ആദർശപ്രസംഗം വഴി തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രാമാണ്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; കൂടാതെ ത്രിലോകമാതാവായ സന്ധ്യ ‘പ്രതിഷ്ഠ’ (സ്ഥാപനം)യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. പൗർണ്ണമി ദിനത്തിൽ ശാന്തചിത്തത്തോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് ‘ആദി-പുഷ്കര’ത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം പൂർത്തിയാക്കിയ സ്നാനഫലം ലഭിക്കും എന്നതാണ് വിധി. എല്ലാ പാപനിവൃത്തിക്കുമായി ഹിരണ്യദാനം (സ്വർണ്ണദാനം) നിർബന്ധമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അവസാനം ഫലശ്രുതിയിൽ ഈ സംക്ഷിപ്ത മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുന്നത് പാപനാശകവും ഇഷ്ടസിദ്ധിദായകവും ആണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तृतीयं पुष्करं महत् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानगोचरे । कनीयः संस्मृतं कुंडं पुष्करंनाम नामतः
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഓ മഹാദേവി, തുടർന്ന് മൂന്നാമത്തെ മഹത്തായ പുഷ്കരത്തിലേക്ക് പോകണം. അതിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, അല്പം ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിശയിലായി, ‘പുഷ്കര’ എന്ന പേരിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ കുണ്ടം ഉണ്ട്।
Verse 2
यत्र मध्याह्नसमये ब्रह्मणा समुपासिता । सन्ध्या त्रैलोक्यजननी प्रतिष्ठार्थं गतेन च
അവിടെ മധ്യാഹ്നസമയത്ത്, ത്രൈലോക്യജനനി സന്ധ്യയെ, പ്രതിഷ്ഠാർത്ഥമായി അവിടെ ചെന്ന ബ്രഹ്മാവ് വിധിപൂർവ്വം ഉപാസിച്ചു।
Verse 3
तत्र यः कुरुते स्नानं पौर्णमास्यां समाहितः । सम्यक्कृतं भवेत्तेन स्नानं तत्रादिपुष्करे
അവിടെ പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തനായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ സ്നാനം, ആ ആദിപുഷ്കര തീർത്ഥത്തിൽ സമ്യകായി നിർവഹിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 4
हिरण्यं तत्र दातव्यं सर्वपापापनुत्तये
അവിടെ സർവ്വപാപങ്ങളുടെ പൂർണ്ണനിവൃത്തിക്കായി സ്വർണ്ണം ദാനമായി നൽകേണ്ടതാണ്।
Verse 5
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं तव पौष्करम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामप्रदं तथा
ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി നിന്റെ പുഷ്കരമാഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു. ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുകയും സർവ്വകാമങ്ങളും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും।
Verse 144
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करकुण्डमाहात्म्य वर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്ര ശ്ലോകസംഹിതയിൽ, സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘പുഷ്കരകുണ്ഡമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റിനാൽപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।