Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

शाकद्वीपे महादेवि भ्रमिस्थस्य तदा रवेः । वर्षाणां तु शतं साग्रं तक्ष्यमाणे विभावसौ

śākadvīpe mahādevi bhramisthasya tadā raveḥ | varṣāṇāṃ tu śataṃ sāgraṃ takṣyamāṇe vibhāvasau

ഹേ മഹാദേവീ! ശാകദ്വീപിൽ ഭ്രമിസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന രവിയെ തക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ആ വിഭാവസു നൂറു വർഷത്തേക്കാൾ അല്പം അധികകാലം അത് സഹിച്ചു നിന്നു.

शाकद्वीपेin Śākadvīpa
शाकद्वीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशाकद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शाकस्य द्वीपः)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
भ्रमिस्थस्यof (the one) stationed in the orbit/wandering
भ्रमिस्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभ्रमि (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषण (रवेः); तत्पुरुषः (भ्रमौ स्थितः)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
रवेःof the Sun
रवेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तुindeed; but
तु:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन; संख्यावाचक
साग्रम्with an addition; more than
साग्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावः (अग्रेण सहितम् = with an excess/plus) विशेषण (शतम्)
तक्ष्यमाणेwhile being fashioned/formed
तक्ष्यमाणे:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present passive participle); सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नपुंसक/पुं/स्त्री—सन्दर्भे सप्तमी एकवचन (here: locative absolute)
विभावसौin/with Vibhāvasu (the Sun/fire)
विभावसौ:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (सप्तमी-सम्बन्धः तक्ष्यमाणे सह)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Bhramistha (in Śākadvīpa) as mythic precursor; narrative ultimately serves Prabhāsa māhātmya

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A long-duration cosmic scene: Sūrya at Bhramistha in Śākadvīpa, being gradually pared; time is shown through repeated halos, cycles, or a ring of seasons, emphasizing ‘a little more than a hundred years’ of endurance.

Ś
Śākadvīpa
R
Ravi (Sūrya)
V
Vibhāvasu (Sūrya)
B
Bhramistha/Bhrami

FAQs

Divine power is regulated for cosmic balance; the narrative frames even “diminishing” as purposeful order (ṛta) leading to sacred manifestations.

It sets up the Prabhāsa/Arkasthala glorification by narrating the prior event in Śākadvīpa.

None; it provides mythic chronology and context.