Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

ज्ञात्वा तां लक्ष्मणो नष्टां कोपाविष्टं च राघवम् । स्वयमेव तदा चक्रे ब्राह्मणार्ह प्रतिक्रियाम्

jñātvā tāṃ lakṣmaṇo naṣṭāṃ kopāviṣṭaṃ ca rāghavam | svayameva tadā cakre brāhmaṇārha pratikriyām

അവൾ നഷ്ടമായതായി അറിഞ്ഞും കോപാവിഷ്ടനായ രാഘവനെ കണ്ടും ലക്ഷ്മണൻ അപ്പോൾ സ്വയം ബ്രാഹ്മണർക്കർഹമായ വിധിപൂർവക പ്രതിക്രിയ നിർവഹിച്ചു।

ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लक्ष्मणःLakṣmaṇa
लक्ष्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नष्टाम्lost/vanished
नष्टाम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ताम् इति विशेषणम्
कोप-आविष्टम्seized by anger
कोप-आविष्टम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकोप + आविष्ट (प्रातिपदिक; √विश्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/तृतीया-तत्पुरुषभावः (कोपेन आविष्टः = possessed by anger)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
राघवम्Rāghava (Rāma)
राघवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Agent emphasis (कर्तृ-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formनिपात (indeclinable emphatic)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
तदाthen
तदा:
Time (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
चक्रेdid/performed
चक्रे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
ब्राह्मण-अर्हworthy for Brahmins
ब्राह्मण-अर्ह:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्मण + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (ब्राह्मणानाम् अर्हम् = worthy for Brahmins)
प्रतिक्रियाम्remedial rite/appropriate act
प्रतिक्रियाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (contextual; likely Īśvara/Śiva in this adhyāya’s framing)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, Lakṣmaṇa calmly arranges brāhmaṇa honors—seating, water, offerings—while Rāma stands nearby, visibly angered and restless; ritual vessels and piṇḍa materials are prepared.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma (Rāghava)
B
Brāhmaṇas

FAQs

Dharma should be upheld without interruption; when obstacles arise, a responsible person ensures the rite is completed properly.

Prabhāsa-kṣetra, as the ritual setting within the māhātmya.

Brāhmaṇārhā pratikriyā—performing the due services/ritual courtesies owed to brāhmaṇas during śrāddha.