Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

इष्टिर्धृतिः सोमपानं याज्ञियं कर्म सर्वशः । ऋग्यजुः सामजाप्यानि संहिताध्ययनानि च । क्रियते ब्रह्माणमुद्दिश्य सा भक्तिर्वेदिकोच्यते

Transliteration

iṣṭirdhṛtiḥ somapānaṃ yājñiyaṃ karma sarvaśaḥ | ṛgyajuḥ sāmajāpyāni saṃhitādhyayanāni ca | kriyate brahmāṇamuddiśya sā bhaktirvedikocyate

Translation

ഇഷ്ടി, ധൃതി, സോമപാനം, എല്ലായാജ്ഞിക കര്‍മ്മങ്ങളും; ഋക്-യജുസ്-സാമ ജപവും സംഹിതാധ്യയനവും—ഇവയെല്ലാം ബ്രഹ്മാവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചെയ്താൽ അതാണ് ‘വൈദികീ ഭക്തി’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.

Word by Word

• इष्टिः: sacrifice/oblation
• इष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• धृतिः: steadfastness/firmness
• धृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सोमपानम्: drinking of Soma
• सोमपानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम + पान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सोमस्य पानम्)

• याज्ञियम्: sacrificial/ritual
• याज्ञियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: याज्ञिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कर्मणः)

• कर्म: rite/action
• कर्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वशः: in every way
• सर्वशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वशस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘in every way/entirely’)

• ऋक्: Ṛg(-veda)
• ऋक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पदच्छेदे)

• यजुः: Yajus(-veda)
• यजुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यजुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• साम: Sāma(-veda)
• साम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)

• जाप्यानि: things to be muttered/recited (japa-texts)
• जाप्यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• संहिता: Saṃhitā (collection)
• संहिता: Samasa-purvapada (Compound member)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• अध्ययनानि: studies/recitations
• अध्ययनानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्ययन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• क्रियते: is done/performed
• क्रियते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• उद्दिश्य: aiming at/with reference to
• उद्दिश्य: Hetu/Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive): ‘उद्दिश्य’

• सा: that (she/that devotion)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• भक्तिः: devotion
• भक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वैदिकी: Vedic
• वैदिकी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैदिक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भक्तेः)

• उच्यते: is called
• उच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A composite tableau: priests perform iṣṭi and soma-related rites; nearby, students chant Ṛg/Yajus/Sāman and read Saṃhitā palm-leaves; above, Brahmā is envisioned as the intended deity—this ensemble is labeled ‘vaidikī bhakti’.

Characters & Entities

• Brahmā
• Ṛgveda
• Yajurveda
• Sāmaveda
• Saṃhitā
• Soma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vedic devotion is a complete life of yajña, recitation, and study performed with clear theistic intention—here, directed toward Brahmā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the text frames Vedic practice as a path of devotion within the kṣetra’s sacred discipline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertake yajñic acts, Veda-japa (Ṛg/Yajus/Sāman), and Saṃhitā study as offerings dedicated to Brahmā.